ಪದ್ಯ (folk poem) · ಜನಪದ (Folk)
ಪಠ್ಯFull text
"ಜನವಾಣಿ ಬೇರು, ಕವಿವಾಣಿ ಹೂವು." — "Folk speech is the root, a poet's speech is the flower." A fitting line for this lesson specifically, since the lesson itself is a folk song.
ಪದಗಳ ಅರ್ಥword meanings
| Kannada | Pronunciation | Meaning |
|---|---|---|
| ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ | pal-lak-ki | palanquin |
| ಉದುರು | u-du-ru | fall down |
| ಕುಕ್ಕೆ | kuk-ke | bamboo basket |
ಟಿಪ್ಪಣಿnotes
- ರಾಜಾನ್ನ — fragrant rice
- ಸೊಸೆ — daughter-in-law
ಅಭ್ಯಾಸexercises from the textbook
Model answers — a guide, not the only correct wording. Check with your teacher.
ಅ. ಒಂದೊಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬರೆಯಿರಿ
1. ರಾಗಿ ಹೇಗೆ ಉದುರುತ್ತದೆ?
Answerರಾಗಿಯು ಜಲ್ಲಜಲ್ಲನೆ ಉದುರುತ್ತದೆ.
2. ಬೀಸುವ ಕಲ್ಲಿನ ಹಿಡಿಗುಟ್ಟೆ ಹಿಡಿದು ಯಾರನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾರೆ?
Answerಬೀಸುವ ಕಲ್ಲಿನ ಹಿಡಿಗುಟ್ಟೆ ಹಿಡಿದು ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾರೆ.
3. ಸರಸತಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬಂತು ಏಕೆ?
Answerಕಲ್ಲು ಬಿಟ್ಟೇನೆಂದು ಸರಸತಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬಂತು.
ಆ. ಎರಡು–ಮೂರು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬರೆಯಿರಿ
1. ಕಲ್ಲು ಕೊಟ್ಟಮ್ಮನನ್ನು ಏನೆಂದು ಹರಸುವಳು?
Answerಕಲ್ಲು ಕೊಟ್ಟಮ್ಮನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಭಾಗ್ಯವು ಬರಲಿ, ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಮೇಲೆ ಮಗ ಬರಲಿ ಮತ್ತು ಆ ಮನೆಗೆ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಮುಡಿಯುವ ಸೊಸೆ ಬರಲಿ ಎಂದು ಹರಸುವಳು.
2. ಸಿಟ್ಟುಗೊಂಡ ಸರಸತಿಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಿದ ಬಗೆ ಹೇಗೆ?
Answerಸಿಟ್ಟುಗೊಂಡ ಸರಸತಿಯನ್ನು, ಕುಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಿ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ತಕ್ಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ರಾತ್ರಿಗೆ ಬರುತೀನಿ ಎಂದು ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಿದಳು.
**ಇ. ಪದ್ಯದ ಮೊದಲರ್ಥ ಸಾಲಿಗೆ ಎರಡನೆಯ ಅರ್ಥ ಸಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ** (ಅ / ಬ)
1. ಬೆಲ್ಲಾದಾರತಿಯಾ — ಬರುತೀನಿ
Answerಬೆಲ್ಲಾದಾರತಿಯಾ — ಬೆಳಗೇನು
2. ಮತ್ತೆ ರಾತ್ರಿಗೆ — ಬೆಳಗೇನು
Answerಮತ್ತೆ ರಾತ್ರಿಗೆ — ಬರುತೀನಿ
3. ರಾಗಿಯು ಮುಗಿದಾವು — ನಡಿಸೇನು
Answerರಾಗಿಯು ಮುಗಿದಾವು — ರಾಜಾನ್ನ ಹೆಚ್ಚಾವು
4. ಅಂದುಳ ಅಡಿಗಲ್ಲು — ರಾಜಾನ್ನ ಹೆಚ್ಚಾವು
Answerಅಂದುಳ ಅಡಿಗಲ್ಲು — ಚಂದುಳ ಮೇಗಲ್ಲು
— ಚಂದುಳ ಮೇಗಲ್ಲು
ಈ. ಮಾದರಿಯಂತೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತ ವಾಕ್ಯ ಬರೆಯಿರಿ
ಮಾದರಿ: ಅತ್ತೆ – ನನ್ನ ಶಾಲೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಅತ್ತೆ ಬಂದಳು. / ಅತ್ತೆ – ನಮ್ಮ ಅತ್ತೆ ನನಗೆ
ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ತಂದರು.
1. ತಂದೆ (two different-meaning sentences)
Model sentenceತಂದೆ: ನನ್ನ ತಂದೆ ನನಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಪೆನ್ನು ತಂದರು. ತಂದೆ: ಅವನು ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ತರಕಾರಿ ತಂದೆ.
2. ಕಳೆ (two different-meaning sentences)
Model sentenceಕಳೆ: ನಮ್ಮ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಕಳೆ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಕಳೆ: ನಾನು ನಿನ್ನೆ ಆಟದಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಕಳೆದೆ.
3. ಆಡು (two different-meaning sentences)
Model sentenceಆಡು: ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಡು ಇದೆ. ಆಡು: ನಾವು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಆಡು ಆಡುತ್ತೇವೆ.
ಭಾಷಾ ಚಟುವಟಿಕೆ
ಅ. ಆಡುಮಾತು ಮತ್ತು ಬರೆಹದ ಮಾತಿನ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗಮನಿಸಿ:
| ಆಡುಮಾತು | ಬರೆಹದ ರೂಪ |
Answerಬರ್ತಾನೆ
|---|---|
Answerಬರುತ್ತಾನೆ
| ಬರ್ತಾನೆ | ಬರುತ್ತಾನೆ |
Answerಯಿಲ್ಲ
| ಯಿಲ್ಲ | ಇಲ್ಲ |
| ಅರಕೆ | ಹರಕೆ |
| ಅತ್ರ | ಹತ್ತಿರ |
Answerಹರಕೆ
| ಕರವೂಲೆ | ಕರೆಯೋಲೆ |
Answerಅತ್ರ
ಆ. ಅಕ್ಷರ ಬಳಸಿ ಪದ ಬರೆ (word-tree diagram branching from the roots ಕ and ಮ, e.g.
Answerಹತ್ತಿರ
ಕ→ಸಿ,ಹಿ,ಸ,ದ,ರ and ಮ→ಣ್ಣು,ಗಿ,ತ,ಟ್ಟ,ಡ್ಡಿ).
Answerಕರವೂಲೆ
ಇ. ಕೆಳಗಿನ ಆಡುನುಡಿಗಳನ್ನು ಮಾದರಿಯಂತೆ ಬರೆಹದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ — ಮಾದರಿ: ಹೆಚ್ಚ್ಯಾವು –
ಹೆಚ್ಚಾದವು.
Answerಕ→ಸಿ, ಕ→ಹಿ, ಕ→ಸ, ಕ→ದ, ಕ→ರ ಮ→ಣ್ಣು, ಮ→ಗಿ, ಮ→ತ, ಮ→ಟ್ಟ, ಮ→ಡ್ಡಿ
ವದಗ್ಯಾವು; ಮುಗಿದಾವು; ಸಿಟ್ಟಾಕ; ಬೆಳೆಯಾಲಿ
Answerಹೆಚ್ಚಾವು
ಬಳಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆ
ಅ. ಒಗಟು ಬಿಡಿಸಿ:
1. ಅವ್ವನ ಹಾಸಿಗೆ ಸುತ್ತಾಕಗೊಲ್ಲ, ಅಪ್ಪನ ದುಡ್ಡು ಎಣಿಸಾಕಗೊಲ್ಲ.
2. ಕರಿ ಸೀರಿ ಉಟ್ಟಾಳ, ಕಾಲುಂಗುರ ಇಟ್ಟಾಳ, ಮೇಲೆ ಹೋಗತಾಳ, ಕೆಳಗೆ ಬರತಾಳ.
3. ಅಪ್ಪಾ ಎಂದರೆ ಮುಚ್ಚುತಾವ, ಅವ್ವ ಎಂದರೆ ತೆರೆತಾವ.
ಆ. ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕತೆ ಓದಿ, ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗಾದೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ — a farmer tells his lazy sons
there's treasure buried in their field; they dig the whole field looking for it and find no
treasure, but the tilled soil (helped along by that season's rain) gives an excellent
harvest, which the farmer says was the "wealth" he meant all along.
ಇ. ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಗಾದೆ ಮಾತನ್ನು ಬರೆಹದ ಭಾಷೆಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ:
* ಒಡಾಡ್ಯೊಂದು ದನ ಕಾದ್ರೆ ಬೇಗ್ನೆ ಹೊತ್ತು ಮುಳುಗುತ್ತಾ?
* ಕಡ್ಡೆ ಇದ್ದಾಗ ಹಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಹಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕಡ್ಡಿಲ್ಲ.
* ಕುಟ್ವಾಕ ಬರದೋಳು ಕೇರಿ ಕೇರಿ ನೋಡಿದಳಂತ.
ಈ. ಕೆಳಗಿನ ಆಡುನುಡಿಗಳನ್ನು ಓದಿ ಬರೆಯಿರಿ:
ಅ. ರವಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದನು. → ರವಿ ಸಾಲಿಗೆ ಹೋದ. / ರವಿ ಸಾಲಿಗೆ ಹೋಗ್ಯಾನ್ರೀ.
ಆ. ಕಿರಣ ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. → ಕಿರಣ ತಿಂಡಿ ತಿಂತಾನ.