ಗದ್ಯ · ಡಾ. ಎಚ್.ಎಸ್. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ
ಪಠ್ಯFull text
ಪದಗಳ ಅರ್ಥword meanings
| Kannada | Pronunciation | Meaning |
|---|---|---|
| ಸೌಕರ್ಯ | — | ಅನುಕೂಲ, ಜನಮಾನಸ-ಜನರ ಮನಸ್ಸು, ನಾಡೋಜ-ನಾಡಿಗೆ ಗುರು, ಉಜ್ವಲ-ಬೆಳಗುವ, ಸಜ್ಜನಿಕೆ-ಒಳ್ಳೆಯ ನಡವಳಿಕೆ, ಮೇರುವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ-ಎತ್ತರದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ವಿಕಾಸ-ಹರಡಿಕೊಳ್ಳು, ಹಿಗ್ಗಿಸು-ಹಿರಿದಾಗಿಸು, ರಂಗಭೂಮಿ-ನಾಟಕವಾಡುವ ಸ್ಥಳ, ಅಕಾಲಿಕ-ಕಾಲವಲ್ಲದ, ಮಾಗುತ್ತ-ಪಕ್ವಗೊಳ್ಳುತ್ತ, ಹೆಗಲೆಣೆ-ನೆರವು ನೀಡು, ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆ-ಚಲನಚಿತ್ರ ತೋರುವ ಪರದೆ, ಮನೋಜ್ಞ-ಮನಮೆಚ್ಚುವ, ಸಂಪನ್ನತೆ-ಸಿರಿವಂತಿಕೆ; ಸಮೃದ್ಧತೆ, ಪ್ರತೀಕ-ಸಂಕೇತ, ತೊಡಕು-ಅಡ್ಡಿ |
ಅಭ್ಯಾಸexercises from the textbook
Model answers — a guide, not the only correct wording. Check with your teacher.
ಅ. ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ:
1. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಹೆಸರೇನು?
Answerರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ಮುತ್ತುರಾಜ.
2. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಯಾವುದು?
Answerರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿದ ಗಾಜನೂರು.
3. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಯಾರು?
Answerರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ತಂದೆ ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಯ್ಯನವರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮನವರು.
4. ನಾಯಕ ನಟರಾಗಿ ರಾಜಕುಮಾರ್ರವರು ನಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಯಾವುದು?
Answerನಾಯಕ ನಟರಾಗಿ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರು ನಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ 'ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ'.
5. ಯಾವ ಚಿತ್ರದ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ?
Answer'ಜೀವನ ಚೈತ್ರ' ಚಿತ್ರದ 'ನಾದಮಯ ಈ ಲೋಕವೆಲ್ಲಾ ನಾದಮಯ' ಎಂಬ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ.
6. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಪುರಸ್ಕಾರ ಯಾವುದು?
Answerಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಪುರಸ್ಕಾರ 'ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'.
ಆ. ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಎರಡು-ಮೂರು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ:
1. ಯಾವ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕುಮಾರ್ರವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದರು?
Answerರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರು ಮೊದಲು ಗುಬ್ಬಿವೀರಣ್ಣನವರ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ನಂತರ ಸುಬ್ಬಯ್ಯನಾಯ್ಡು ಅವರ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
2. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಚಿತ್ರಗಳಾವುವು?
Answerರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಭಕ್ತವಿಜಯ, ಓಹಿಲೇಶ್ವರ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಗಾರುಡಿ, ಭಕ್ತಕುಂಬಾರ, ಸಂತ ತುಕಾರಾಂ ಮತ್ತು ಭಕ್ತ ಕನಕದಾಸ.
3. ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ರಾಜಕುಮಾರ್ರವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ವಿಶೇಷಣ-ಬಿರುದುಗಳು ಯಾವುವು?
Answerಅಭಿಮಾನಿಗಳು ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ನಟ ಸಾರ್ವಭೌಮ, ಕಲಾ ಕೌಸ್ತುಭ, ಕಲಾ ಕೇಸರಿ, ವರನಟ, ರಸಿಕರ ರಾಜ, ಗಾನಗಂಧರ್ವ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಕಣ್ಮಣಿ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣ-ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.
4. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಹೃದಯ ಸಂಪನ್ನತೆಗೆ ಒಂದೆರಡು ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡಿ.
Answerರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರು ಅಶಕ್ತ ಕಲಾವಿದರ ನೆರವಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ರಸಸಂಜೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಸಹ ಕಲಾವಿದರು, ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇ. ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಐದು-ಆರು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ:
1. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ.
Answerರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರು ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಾಜನೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ಮುತ್ತುರಾಜ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರಿಗೆ ಬಡವರ ಕಷ್ಟ ಕಂಡು ಮರುಗುವ ಗುಣವಿತ್ತು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಲಿತರೂ ಲೋಕಾನುಭವದ ಶಿಕ್ಷಣ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಅವರ ತಂದೆ ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಯ್ಯನವರು ಅದ್ಭುತ ರಂಗ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಮುತ್ತುರಾಜರಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ರಂಗಭೂಮಿ ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆಯಿತು.
2. ರಾಜಕುಮಾರ್ರವರ ಕುಟುಂಬವು ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ.
Answerರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವೇ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ದೊಡ್ಡ ಮನೆಯೆನಿಸಿದೆ. ಅವರ ಪತ್ನಿ ಪಾರ್ವತಮ್ಮನವರು ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿತರಕರಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರು. ಮಕ್ಕಳಾದ ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾಜಕುಮಾರ್, ಶಿವರಾಜಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಪುನೀತ್ ರಾಜಕುಮಾರ್ ನಟರಾಗಿ, ಗಾಯಕರಾಗಿ ಜನರ ಮನ ಗೆದ್ದರು. ಪುನೀತ್ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ 'ಬೆಟ್ಟದ ಹೂ' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳೂ ಸಿನಿಮಾ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದು, ಈ ಕಲಾಸಂಪನ್ನತೆ ಮೂರನೇ ತಲೆಮಾರಿಗೂ ಹರಿದು ಬಂದಿದೆ.
3. ಯಾವ ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಸಂದಿವೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.
Answerರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂದಿವೆ. ನಟನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೌರಾಣಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೋಘ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಗಾಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆ, ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತಿಗೀತೆ ಮತ್ತು ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ 'ಗಾನಗಂಧರ್ವ' ಎನಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಧುಮುಕಿ ಗೋಕಾಕ್ ಚಳುವಳಿಗೆ ಬಲ ತಂದರು. ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಅಶಕ್ತ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ನೆರವಾದರು.
ಈ. ಸಂದರ್ಭ ಸೂಚಿಸಿ :
1. ಮುತ್ತುರಾಯ ಸ್ವಾಮಿಯ ಹೆಸರೇ ಮುತ್ತುರಾಜ ಆಯಿತು.
Answerರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟದೈವ ಮುತ್ತತ್ತಿರಾಯನಿಗೆ ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಆ ದೇವರ ಹೆಸರನ್ನೇ ಮಗನಿಗೆ ಇಟ್ಟರು. 'ರಾಜ' ಎಂಬುದು 'ರಾಯ' ಎಂಬುದರ ತದ್ಭವ ರೂಪವಾಗಿರುವುದರಿಂದ 'ಮುತ್ತುರಾಯ' ಸ್ವಾಮಿಯ ಹೆಸರು 'ಮುತ್ತುರಾಜ' ಎಂದಾಯಿತು.
2. ರಂಗಭೂಮಿ ಕೈ ಬೀಸಿ ಕರೆಯಿತು.
Answerಮುತ್ತುರಾಜರ ತಂದೆ ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಯ್ಯನವರು ಅದ್ಭುತ ರಂಗ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸೋದರ ಮಾವಂದಿರು ಸೊಗಸಾದ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಕಲಾಮಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದ ಮುತ್ತುರಾಜರಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ರಂಗಭೂಮಿ ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆಯಿತು.
3. ಬೇರೆ ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ.
Answerರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಅನನ್ಯವಾದ ಕನ್ನಡ ಪ್ರೀತಿ ಇತ್ತು. ಎಂತಹ ಆಮಿಷವೊಡ್ಡಿದರೂ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ.
4. ಶ್ರದ್ಧೆಯಿದ್ದರೆ ಯಾವುದೂ ತೊಡಕಲ್ಲ.
Answerಬಡತನದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ ಸಾಧನೆಯ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿದ್ದರೆ ಯಾವುದೂ ತೊಡಕಲ್ಲವೆಂಬುದಕ್ಕೆ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಬದುಕು ದೊಡ್ಡ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.
ಭಾಷಾ ಅಭ್ಯಾಸ
ಅ. ಬಿಟ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಉತ್ತರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರಿ:
1. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರು ಜನಿಸಿದ್ದು \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_.
Answerರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ಗಾಜನೂರಿನಲ್ಲಿ.
2. \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ ಎಂಬುವರು ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಶ್ರೀಮತಿಯವರು.
Answerಪಾರ್ವತಮ್ಮನವರು ಎಂಬುವರು ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಶ್ರೀಮತಿಯವರು.
3. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಮೊದಲಿಗೆ \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ ಅವರ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.
Answerರಾಜಕುಮಾರ್ ಮೊದಲಿಗೆ ಗುಬ್ಬಿವೀರಣ್ಣನವರ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.
4. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯವು ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ ಪದವಿ ನೀಡಿದೆ.
Answerಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯವು ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ನೀಡಿದೆ.
5. \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_ ಎಂಬುದು ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಜನ ನೀಡಿದ ಬಿರುದು.
Answerಗಾನಗಂಧರ್ವ ಎಂಬುದು ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಜನ ನೀಡಿದ ಬಿರುದು.
ಆ. ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.
'ಅ' — 'ಬ'
1. ಜನ್ಮಸ್ಥಳ — ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ
Answer1. ಜನ್ಮಸ್ಥಳ — ಗಾಜನೂರು
2. ಮೊದಲ ಹೆಸರು — ಗಾಜನೂರು
Answer2. ಮೊದಲ ಹೆಸರು — ಮುತ್ತುರಾಜ
3. ಜೀವನಚೈತ್ರ — ಮುತ್ತುರಾಜ
Answer3. ಜೀವನಚೈತ್ರ — ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ
4. ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ — ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಸವಾಲ್
Answer4. ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ — ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ
5. ಮೊದಲ ಗಾಯನ — ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ
Answer5. ಮೊದಲ ಗಾಯನ — ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಸವಾಲ್
ವ್ಯಾಕರಣ ಮಾಹಿತಿ
ಅ. ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿಗಳು
ಲೋಪಸಂಧಿ :
೧. ಮೇಲೆ + ಇಟ್ಟು = ಮೇಲಿಟ್ಟು
ಮೇಲಿನ ಸಂಧಿಕಾರ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿರಿ. 'ಮೇಲೆ' ಎಂಬ ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವರ 'ಎ' ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಲೋಪವಾಗಿದೆ.
೨. ಮುಳ್ಳು + ಅನ್ನು = ಮುಳ್ಳನ್ನು
ಇಲ್ಲಿ 'ಮುಳ್ಳು' ಎಂಬ ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವರ 'ಉ' ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಲೋಪವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಸ್ವರದ ಮುಂದೆ ಸ್ವರವು ಬಂದು ಸಂಧಿಯಾಗುವಾಗ ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವರವು ಲೋಪವಾದರೆ ಅದನ್ನು 'ಲೋಪಸಂಧಿ' ಎನ್ನುವರು.
ಇದರಂತೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸೋಣ.
ಒಸರುತ್ತ + ಇದ್ದ = ಒಸರುತ್ತಿದ್ದ : ಅ ಸ್ವರ ಲೋಪವಾಗಿದೆ.
ಹುಡುಗರು + ಎಲ್ಲರು = ಹುಡುಗರೆಲ್ಲರು : ಉ ಸ್ವರ ಲೋಪವಾಗಿದೆ.
ಮೇಲೆ + ಏರು = ಮೇಲೇರು : ಎ ಸ್ವರ ಲೋಪವಾಗಿದೆ.
ಆಗಮಸಂಧಿ :
೧. ಹೊಲ + ಅನ್ನು = ಹೊಲವನ್ನು
ಮೇಲಿನ ಸಂಧಿಕಾರ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿರಿ. ಹೊಲವನ್ನು ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ 'ವ' ಎಂಬ ಅಕ್ಷರವು ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ.
೨.ಹೊಳೆ + ಅಲ್ಲಿ = ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ
ಇಲ್ಲಿ 'ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ' ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ 'ಯ' ಎಂಬ ಅಕ್ಷರವು ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಹೀಗೆ ಸ್ವರದ ಮುಂದೆ ಸ್ವರವು ಬಂದು ಸಂಧಿಯಾಗುವಾಗ ಒಂದು ಅಕ್ಷರ ಆಗಮವಾದರೆ ಅದನ್ನು ಆಗಮಸಂಧಿ ಎನ್ನುವರು.
ಈ ರೀತಿಯಾದ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸೋಣ :
ಗಡಿಬಿಡಿ + ಇಂದ = ಗಡಿಬಿಡಿಯಿಂದ: ಯ ಆಗಮವಾಗಿದೆ.
ಆರಂಭ + ಆಗು = ಆರಂಭವಾಗು : ವ ಆಗಮವಾಗಿದೆ.
ಆದೇಶಸಂಧಿ :
೧. ಕೋಪ + ಕೊಂಡು = ಕೋಪಗೊಂಡು
ಮೇಲಿನ ಸಂಧಿಕಾರ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿರಿ. ಕೋಪಗೊಂಡು ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ ಕ (ಕೊ) ಅಕ್ಷರದ ಬದಲಿಗೆ ಗ (ಗೊ) ಅಕ್ಷರ ಬಂದಿದೆ.
೨. ಮೈ + ತೊಳೆ = ಮೈದೊಳೆ
ಇಲ್ಲಿ ಮೈದೊಳೆ ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ 'ತ' (ತೊ) ಅಕ್ಷರದ ಬದಲಿಗೆ 'ದ' (ದೊ) ಅಕ್ಷರ ಬಂದಿದೆ.
ಹೀಗೆ ಸಂಧಿಯಾಗುವಾಗ ಒಂದು ಅಕ್ಷರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬೇರೊಂದು ಅಕ್ಷರ ಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ಆದೇಶಸಂಧಿ ಎನ್ನುವರು. ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪದದ ಮೊದಲನೆಯ ಅಕ್ಷರವು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ,ತ,ಪ ಗಳಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗ,ದ,ಬ ಗಳು ಆದೇಶವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ.
ಈ ರೀತಿಯಾದ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸೋಣ :
ಕುಡು + ಕೋಲು = ಕುಡುಗೋಲು : 'ಕ' ದ ಬದಲು 'ಗ' ಆಗಿದೆ.
ಬೆಟ್ಟ + ತಾವರೆ = ಬೆಟ್ಟದಾವರೆ : 'ತ' ದ ಬದಲು 'ದ' ಆಗಿದೆ.
ಕಣ್ + ಪನಿ = ಕಂಬನಿ : 'ಪ' ದ ಬದಲು 'ಬ' ಆಗಿದೆ.
ಕನ್ನಡ ಪದಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸೇರಿ ಸಂಧಿಕಾರ್ಯ ನಡೆದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು 'ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ.
ಇದುವರೆಗೆ ನಾವು ಮೂರು ರೀತಿಯ ಸಂಧಿಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದೇವೆ.
ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿಗಳು (Tree diagram branching into three: ೧ ಲೋಪಸಂಧಿ, ೨ ಆಗಮಸಂಧಿ, ೩ ಆದೇಶಸಂಧಿ)
ಭಾಷಾಭ್ಯಾಸ
ಅ. ಪದಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.
೧. ಮೇಲೆ + ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು
Answer೧. ಮೇಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು
೨. ಶುಭ + ಆಯಿತು
Answer೨. ಶುಭವಾಯಿತು
೩. ಬಂದೆ + ಅನ್ನು
Answer೩. ಬಂದೆಯನ್ನು
ಆ. ಪದಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಸಂಧಿಯ ಹೆಸರು ತಿಳಿಸಿರಿ.
ಸವಿಗನ್ನಡ, ಮರವನ್ನು, ನಾವೆಲ್ಲಾ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದೊಂದು.
Answerಸವಿ + ಕನ್ನಡ = ಸವಿಗನ್ನಡ (ಆದೇಶಸಂಧಿ) ಮರ + ಅನ್ನು = ಮರವನ್ನು (ಆಗಮಸಂಧಿ) ನಾವು + ಎಲ್ಲಾ = ನಾವೆಲ್ಲಾ (ಲೋಪಸಂಧಿ) ದಾರಿ + ಅಲ್ಲಿ = ದಾರಿಯಲ್ಲಿ (ಆಗಮಸಂಧಿ) ಒಂದು + ಒಂದು = ಒಂದೊಂದು (ಲೋಪಸಂಧಿ)
ಚಟುವಟಿಕೆ:
1. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ.
2. ರಾಜಕುಮಾರ್ರವರು ಅಭಿನಯಿಸಿರುವ ನಿಮ್ಮ ಮೆಚ್ಚಿನ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಕುರಿತು ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆಯಿರಿ.
3. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಪುಟ್ಟದೊಂದು ಆಲ್ಬಂ ತಯಾರಿಸಿ.