ಗದ್ಯ (prose) · Committee-authored
ಪಠ್ಯFull text
"ಮನೆಯೇ ಮೊದಲ ಪಾಠಶಾಲೆ, ಜನನಿ ತಾನೇ ಮೊದಲ ಗುರುವು." — "Home is the first school, mother is the first teacher." (a nice callback for the growth-mindset close, since Lesson 1 was also by Kuvempu, who wrote this famous line)
ಪದಗಳ ಅರ್ಥword meanings
| Kannada | Pronunciation | Meaning |
|---|---|---|
| ಪ್ರಣಾಮ | pra-naa-ma | salutation |
| ನಮ್ರತೆ | nam-ra-te | humility |
| ಗದ್ದಿಗೆ | gad-di-ge | throne |
| ಸ್ವಾಭಿಮಾನ | swaa-bhi-maa-na | self-respect |
| ಉನ್ನತಿ | un-na-ti | progress, rise |
| ಹೊಂಗನಸು | hon-ga-na-su | golden dream |
| ಗುಲಾಮಗಿರಿ | gu-laa-ma-gi-ri | slavery |
| ಮುಕುಟ | mu-ku-ta | crown |
ಟಿಪ್ಪಣಿnotes
- ವಿಜಯೋತ್ಸವ — a victory celebration
- ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ — empire
- ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ — coronation
ಅಭ್ಯಾಸexercises from the textbook
Model answers — a guide, not the only correct wording. Check with your teacher.
ಅ. ಒಂದೊಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬರೆಯಿರಿ
1. ತಾಯಿಗೆ ಮಗನು ಏನೆಂದು ಕೇಳಿದನು?
Answerತಾಯಿಗೆ ಮಗನು 'ಅಮ್ಮಾ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆಸಿದ ಕಾರಣವೇನು? ನನ್ನಿಂದ ಏನಾಗಬೇಕು ಕೇಳು ತಾಯಿ' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.
2. ಕೊಂಡಾಣದುರ್ಗವು ಯಾರ ವಶದಲ್ಲಿತ್ತು?
Answerಕೊಂಡಾಣದುರ್ಗವು ಮೊಘಲರ ವಶದಲ್ಲಿತ್ತು.
3. ಜೀಜಾಬಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ಹೆಸರೇನು?
Answerಜೀಜಾಬಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಲಖುಜಿ ಜಾಧವರಾವ್.
4. ಶಿವಾಜಿಯ ಗುರುವಿನ ಹೆಸರೇನು?
Answerಶಿವಾಜಿಯ ಗುರುವಿನ ಹೆಸರು ದಾದಾಜಿಕೊಂಡದೇವ.
ಆ. ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಪದ ಆರಿಸಿ ಬಿಟ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ
(ಮಹಾಭಾರತ, ಜೀಜಾಬಾಯಿ, ರಾಯಗಡ, ಷಹಾಜಿ, ರಾಮಾಯಣ)
1. ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು _____.
Answerಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಜೀಜಾಬಾಯಿ.
2. ಜೀಜಾಬಾಯಿ _____ ಎಂಬುವವನನ್ನು ವಿವಾಹವಾದಳು.
Answerಜೀಜಾಬಾಯಿ ಷಹಾಜಿ ಎಂಬುವವನನ್ನು ವಿವಾಹವಾದಳು.
3. ಜೀಜಾಬಾಯಿ ಶಿವಾಜಿಗೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ _____ ಮತ್ತು _____ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು.
Answerಜೀಜಾಬಾಯಿ ಶಿವಾಜಿಗೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು.
4. ಶಿವಾಜಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು _____ ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.
Answerಶಿವಾಜಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ರಾಯಗಡ ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.
ಇ. ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದ ಗಮನಿಸಿ ವಿರುದ್ಧಾರ್ಥಕ ಪದ ಬರೆಯಿರಿ
ಧೈರ್ಯ ×, ಜಯ ×, ಗೌರವ ×, ನೀತಿ ×
Answerಧೈರ್ಯ × ಭಯ ಜಯ × ಅಪಜಯ ಗೌರವ × ಅಗೌರವ ನೀತಿ × ಅನೀತಿ
ಈ. ಮಾದರಿಯಂತೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದ ಗಮನಿಸಿ ಎರಡೆರಡು ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ
ಮಾದರಿ: ಸಾಗರ — ಸಮುದ್ರ, ಕಡಲು. ಪುತ್ರ / ರಾಜ / ಯುದ್ಧ — ಗೆ ಎರಡೆರಡು ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದ ಬರೆಯಿರಿ.
Answerಪುತ್ರ — ಮಗ, ಕುಮಾರ ರಾಜ — ಅರಸ, ದೊರೆ ಯುದ್ಧ — ಕಾಳಗ, ಸಮರ
ಉ. ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದ ಬಳಸಿ ಸ್ವಂತ ವಾಕ್ಯ ಬರೆಯಿರಿ
ಬಹುಮಾನ, ಉದ್ಯೋಗ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ವೈಭವ, ಆಶೀರ್ವಾದ
Model sentenceಬಹುಮಾನ: ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಬಹುಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಉದ್ಯೋಗ: ನನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಗುಲಾಮಗಿರಿ: ನಮ್ಮ ದೇಶವು ಗುಲಾಮಗಿರಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಯಿತು. ವೈಭವ: ನಮ್ಮ ಶಾಲೆಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವು ಬಹಳ ವೈಭವದಿಂದ ನಡೆಯಿತು. ಆಶೀರ್ವಾದ: ನಾನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಅಜ್ಜಿ ನನಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡಿದಳು.
ಊ. ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಮಾತನ್ನು ಯಾರು? ಯಾರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು?
1. 'ಮಾತಾಜಿಯವರಿಗೆ ನನ್ನ ಪ್ರಣಾಮಗಳು' — ಯಾರು? / ಯಾರಿಗೆ?
Answerಈ ಮಾತನ್ನು ಶಿವಾಜಿಯು ತನ್ನ ತಾಯಿ ಜೀಜಾಬಾಯಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2. 'ನೀನು ಗೆದ್ದು ನನಗೆ ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು' — ಯಾರು? / ಯಾರಿಗೆ?
Answerಈ ಮಾತನ್ನು ಜೀಜಾಬಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮಗ ಶಿವಾಜಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
ಋ. ಪದಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ ವಾಕ್ಯ ರಚಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ
1. ತಾಯಿ ನೀಡುತ್ತೇನೆ ಕೇಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ.
Answerತಾಯಿ ಕೇಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತೇನೆ.
2. ಚಾಣಾಕ್ಷ ಜೀಜಾಬಾಯಿ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು.
Answerಜೀಜಾಬಾಯಿ ಚಾಣಾಕ್ಷ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು.
3. ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ಅತಿ ಶಿವಾಜಿಯ ನಡೆಯಿತು ವೈಭವದಿಂದ.
Answerಶಿವಾಜಿಯ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ಅತಿ ವೈಭವದಿಂದ ನಡೆಯಿತು.
ಭಾಷಾ ಚಟುವಟಿಕೆ
ಅ. ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿರುವಂತೆ ಸೂಕ್ತ ಪದ ರಚಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ:
ಮಾದರಿ: ಬರು + ಅಂತೆ = ಬರುವಂತೆ → ಹೋಗು+ಅಂತೆ, ನೋಡು+ಅಂತೆ, ಮಗು+ಅಂತೆ
Answerಹೋಗು+ಅಂತೆ = ಹೋಗುವಂತೆ ನೋಡು+ಅಂತೆ = ನೋಡುವಂತೆ ಮಗು+ಅಂತೆ = ಮಗುವಂತೆ
ಮಾದರಿ: ಹುಡುಗ + ಆಟ = ಹುಡುಗಾಟ → ಬಂದು+ಆಗ, ಕಾಡು+ಆನೆ, ಬಾಯಿ+ಆರಿಕೆ
Answerಬಂದು+ಆಗ = ಬಂದಾಗ ಕಾಡು+ಆನೆ = ಕಾಡಾನೆ ಬಾಯಿ+ಆರಿಕೆ = ಬಾಯಾರಿಕೆ
ಆ. ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಓದಿ: ಪದೇ–ಪದೇ; ಸಣ್ಣ–ಸಣ್ಣ; ಓಡಿ–ಓಡಿ.
ಇ. ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಪದಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಅವುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಗಾದೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಮಾಡಿ.
(ಪರರಿಗೆ ಉಪಕಾರಿ, ಬಾಳಿಯಾರು, ಮೌನ ಬಂಗಾರ, ಬಾಯಿ ಮೊಸರು)
1. ತಾಳಿದವರು _____.
Answerತಾಳಿದವರು ಬಾಳಿಯಾರು.
2. ಕೈ ಕೆಸರಾದರೆ _____.
Answerಕೈ ಕೆಸರಾದರೆ ಬಾಯಿ ಮೊಸರು.
3. ಮಾತು ಬೆಳ್ಳಿ _____.
Answerಮಾತು ಬೆಳ್ಳಿ ಮೌನ ಬಂಗಾರ.
4. ಮನೆಗೆ ಮಾರಿ _____.
Answerಮನೆಗೆ ಮಾರಿ ಪರರಿಗೆ ಉಪಕಾರಿ.
ಬಳಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆ
1. ನೀನು ಜೀಜಾಬಾಯಿಯ ಯಾವ ಗುಣವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವೆ? ಏಕೆ?
2. ನಿನಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ವೀರಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ.
3. ನಿನ್ನ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ನಡುವೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಶಾಲೆಗೆ ಹೊರಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು
ಊಹಿಸಿ ಬರೆದು, ಸೂಕ್ತ ಲೇಖನ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಹಾಕು.
4. ಈ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಶಿವಾಜಿ ಮತ್ತು ಜೀಜಾಬಾಯಿ ಅವರ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ
ಸೇರಿ ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ.