ಪದ್ಯ (poem) · ಜನಪದ (Folk)
ಪಠ್ಯFull text
"ತಾಯಿಗಿಂತ ಬಂಧುವಿಲ್ಲ." — "There is no relative greater than a mother." A gentle reminder of the bond and care celebrated in the poem.
ಪದಗಳ ಅರ್ಥword meanings
| Kannada | Pronunciation | Meaning |
|---|---|---|
| ಕಂದಯ್ಯ | kan-day-ya | child |
| ಮುದ್ದು | mud-du | beautiful, lovely, affection |
| ಹೊನ್ನು | hon-nu | gold |
| ತಾವರಿ | taa-va-ri | lotus |
| ಗಿಣಿ | gi-ni | parrot |
| ಬಳಗ | ba-la-ga | relatives, family |
| ನಡಗಿ | na-da-gi | walking, steps |
| ಆಯಿ | aa-yi | grandmother |
| ಕಿರುಗೆಜ್ಜೆ | ki-ru-gej-je | small anklets worn by children |
| ತೊಟ್ಲು | tot-lu | cradle |
| ಕೂಸೀಗಿ | koo-see-gi | to the baby |
| ದಿಟ್ಟಿ | dit-ti | evil eye, sight |
| ಬಾಳಾಗ | baa-laa-ga | to the boy |
| ಗರಿ | ga-ri | feather, wing |
ಅಭ್ಯಾಸexercises from the textbook
Model answers — a guide, not the only correct wording. Check with your teacher.
ಅ) ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಪದಗಳಿಂದ ಭರ್ತಿಮಾಡಿರಿ.
೧. ನನ್ನ ಕಂದಾ ಮುದ್ದು, ಹೊನ್ನ ........................... ಮುದ್ದು.
Answerನನ್ನ ಕಂದಾ ಮುದ್ದು, ಹೊನ್ನ ತಾವರಿ ಮುದ್ದು.
೨. ನಡೆದಾಡ ಕಂದನ ........................... ನೋಡೇನ.
Answerನಡೆದಾಡ ಕಂದನ ನಡಗೀಯ ನೋಡೇನ.
೩. ತೊಟ್ಲಾನ ........................... ದಿಟ್ಟಿಯಾದಾವಂದ.
Answerತೊಟ್ಲಾನ ಕೂಸೀಗಿ ದಿಟ್ಟಿಯಾದಾವಂದ.
೪. ಕರಿಬೇವಿನ ........................... ತೆಗೆದೇನ.
Answerಕರಿಬೇವಿನ ದಿಟ್ಟಿ ತೆಗೆದೇನ.
೫. ಕಂಡದ್ದು ಕನಸಾಗಿ ........................... ಸವಿಯಾಗಿ.
Answerಕಂಡದ್ದು ಕನಸಾಗಿ ಉಂಡದ್ದು ಸವಿಯಾಗಿ.
ಆ) ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದುದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಬಿಟ್ಟ ಸ್ಥಳ ತುಂಬಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪದ ರಚಿಸಿರಿ.
(ಯಾ, ದ, ಡ, ವಿ, ರು)
೧. ನ..........ಲು
Answerನವಿಲು
೨. ಸವಿ..........ಗಿ
Answerಸವಿಯಾಗಿ
೩. ಕಿ..........ಗೆಜ್ಜೆ
Answerಕಿರುಗೆಜ್ಜೆ
೪. ಕಂ..........ವ್ವ
Answerಕಂದವ್ವ
೫. ಸ..........ಗರ.
Answerಸಡಗರ
ಇ) ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.
೧. ನೀ ಮುದ್ದು ನನ್ನ ( ) ೧. ದಿಟ್ಟಿಯಾದಾವಂದ
Answer೧. ನೀ ಮುದ್ದು ನನ್ನ ( ೩ ) ೧. ಬಳಗಕ
೨. ತೊಟ್ಲಾನ ಕೂಸೀಗಿ ( ) ೨. ನಿದ್ದೀಯ
Answer೨. ತೊಟ್ಲಾನ ಕೂಸೀಗಿ ( ೧ ) ೨. ದಿಟ್ಟಿಯಾದಾವಂದ
೩. ಕರಿಬೇವಿನ ದಿಟ್ಟಿ ( ) ೩. ಬಳಗಕ
Answer೩. ಕರಿಬೇವಿನ ದಿಟ್ಟಿ ( ೪ ) ೩. ತೆಗೆದೇನ
೪. ಕಂದಯ್ಯ ಮಾಡೋ ( ) ೪. ತೆಗೆದೇನ
Answer೪. ಕಂದಯ್ಯ ಮಾಡೋ ( ೨ ) ೪. ನಿದ್ದೀಯ
ಈ) ಒಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬರೆಯಿರಿ.
೧. ಹಣ್ಣುಳ್ಳ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಯಾವುದು ಮುದ್ದು?
Answerಹಣ್ಣುಳ್ಳ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಗಿಣಿ ಮುದ್ದು.
೨. ಕಂದವ್ವ ಯಾರಿಗೆ ಮುದ್ದು?
Answerಕಂದವ್ವ ನನ್ನ ಬಳಗಕ ಮುದ್ದು.
೩. ತಾಯಿ ಯಾರ ನಡಿಗೆ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ?
Answerತಾಯಿ ಕಂದನ ನಡಿಗೆ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ.
೪. ಕಿರುಗೆಜ್ಜೆ ಯಾರು ಮಾಡಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು?
Answerಕಿರುಗೆಜ್ಜೆ ಆಯಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು.
ಉ) ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಎರಡು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿರಿ.
೧. ಕಂದನಿಗೆ ತಾಯಿ ಕಿರುಗೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ತೊಡಿಸುವ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ತಿಳಿಸಿರಿ.
Answerಕಂದನು ನಡೆದಾಡುವಾಗ ಅವನ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ತಾಯಿಗೆ ಸಡಗರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಆಯಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಕಿರುಗೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಅವನಿಗೆ ತೊಡಿಸುತ್ತಾಳೆ.
೨. ತೊಟ್ಟಿಲ ಕೂಸಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಾರದೆಂದು ತಾಯಿ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ?
Answerತೊಟ್ಟಿಲ ಕೂಸಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಾರದೆಂದು ತಾಯಿ ನವಿಲುಗರಿಯ ಗೊಂಡೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾಳೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕರಿಬೇವಿನ ದಿಟ್ಟಿಯನ್ನೂ ತೆಗೆಯುತ್ತಾಳೆ.
ಊ) ಪದ್ಯಭಾಗ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿರಿ.
ಕಂಡದ್ದು ...........................................................
Answerಕಂಡದ್ದು ಕನಸಾಗಿ
......................................................................
Answerಉಂಡದ್ದು ಸವಿಯಾಗಿ
........................................................... ನಿದ್ದೀಯ
Answerಕಂದಯ್ಯ ಮಾಡೋ ನಿದ್ದೀಯ
ಭಾಷಾಭ್ಯಾಸ
ಅ) ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸ್ವಂತ ವಾಕ್ಯ ರಚಿಸಿರಿ.
೧. ಕನಸು: ............................................................................................
Model sentenceಕನಸು: ನಿನ್ನೆ ರಾತ್ರಿ ನನಗೆ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕನಸು ಬಿತ್ತು.
೨. ಸವಿ: ..............................................................................................
Model sentenceಸವಿ: ಅಮ್ಮ ಮಾಡಿದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ತುಂಬಾ ಸವಿಯಾಗಿತ್ತು.
೩. ಬಳಗ: ............................................................................................
Model sentenceಬಳಗ: ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಬಳಗದವರೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿದ್ದರು.
೪. ಸಡಗರ: ..........................................................................................
Model sentenceಸಡಗರ: ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಲು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಸಡಗರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆ) ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳ ಗ್ರಾಂಥಿಕ ರೂಪ ಬರೆಯಿರಿ.
೧. ನಿದ್ದಿ ................
Answerನಿದ್ರೆ
೨. ತಾವರಿ ................
Answerತಾವರೆ
೩. ಗಿಡಕ ................
Answerಗಿಡಕ್ಕೆ
೪. ಬಳಗಕ ................
Answerಬಳಗಕ್ಕೆ
೫. ನಡೆದಾಡ ................
Answerನಡೆದಾಡು
೬. ನಡಗೀಯ ........
Answerನಡಿಗೆಯ
೭. ತೊಟ್ಲಾನ ................
Answerತೊಟ್ಟಿಲ
೮. ಕೂಸೀಗಿ ................
Answerಕೂಸಿಗೆ
೯. ತೆಗೆದೇನ ................
Answerತೆಗೆದೆನು
೧೦. ಬಾಳಾಗ ................
Answerಬಾಲಕನಿಗೆ
೧೧. ಗರಿಗೋಳ ................
Answerಗರಿಗಳ
ಭಾಷಾ ಚಟುವಟಿಕೆ
ಅ) ಈ ಜಾನಪದ ತ್ರಿಪದಿಗಳನ್ನು ರಾಗಬದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಡಿರಿ.
ಆ) ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳಲ್ಲಿನ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ ಅರ್ಥವತ್ತಾದ ಪದ ರಚಿಸಿರಿ.
ಮಾದರಿ: ಮ ನ ನೆ ತ - ಮನೆತನ
೧. ಅಮನರ- ....................................
Answerಮನರಂಜನೆ
೨. ಗೆನಳೆತ- ....................................
Answerತಳೆಗೆನೆ
೩. ಸುಧುಮರ-....................................
Answerಮಧುರಸು
೪. ಉವಾಪಸ- ....................................
Answerಪಾವುಸ
೫. ಅಕಾಲಂರ- ....................................
Answerಕಮಲಾರ
ಇ) ಮಾದರಿಯಂತೆ ಕೊನೆಗೆ 'ಟ್ಟು' ಬರುವಂತೆ ಐದು ಪದಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.
ಮಾದರಿ:- ಕೊಟ್ಟು
೧) ........................ ೨) ........................ ೩) ........................ ೪) ........................ ೫) ........................
Answer೧) ಮುಟ್ಟು ೨) ಕಟ್ಟು ೩) ತಟ್ಟು ೪) ಬಿಟ್ಟು ೫) ಹೊಟ್ಟು
ಈ) ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ ಅಕ್ಷರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಬಿಟ್ಟಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿಮಾಡಿರಿ.
೧. ಮರೆ! ಮೆ........ ಮೊ........ (ರೆ)
Answer೧. ಮರೆ! ಮೆರೆ ಮೊರೆ
೨. ಜನಕ! ಕ........ ಬೆ........ (ನಕ)
Answer೨. ಜನಕ! ಕನಕ ಬೆನಕ
೩. ಅಳಿಸು!ಉ........ ಗ........ (ಳಿಸು)
Answer೩. ಅಳಿಸು! ಉಳಿಸು ಗಳಿಸು
ಉ) ಸಾಲುಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಓದಿರಿ.
* ಕಾಗೆ ಪುಕ್ಕ ಗುಬ್ಬಿ ಪುಕ್ಕ.
* ಲಾರಿ ರೈಲು ರೈಲು ಲಾರಿ.
* ಕಪ್ಪು ಕುಂಕುಮ ಕೆಂಪು ಕುಂಕುಮ.
* ಎಡರುತೊಡರು.
ಓದಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ
* ಚೆನ್ನವೀರ ಕಣವಿಯವರ 'ಮಗುವಿಗೆ' ಪದ್ಯವನ್ನು ಓದಿರಿ.
* ಮಗುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜನಪದ ತ್ರಿಪದಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಓದಿರಿ.
ಶುಭನುಡಿ
* ಮಗು ಸಮಾಜದ ಸಂಪತ್ತು.
* ಬೆಳೆದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೂ ಮಗುವಿನ ಮುಗ್ಧತೆ ಇರಬೇಕು.
* ತಾಯಿಗಿಂತ ಬಂಧುವಿಲ್ಲ.