ಗದ್ಯ (prose) · ಉಮಾಶಂಕರ ಜೋಶಿ (Umashankar Joshi)
ಪಠ್ಯFull text
ಅಭ್ಯಾಸexercises from the textbook
Model answers — a guide, not the only correct wording. Check with your teacher.
I. ಪದಗಳ ಅರ್ಥ :
ಅರಿವೆ – ಬಟ್ಟೆ
ಅರ್ಧಾಣೆ – ಒಂದು ನಾಣ್ಯದ ಅರ್ಧ ಬೆಲೆ.
ಉದಾರ – ಧಾರಾಳ
ಚೆಕ್ಕು – ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹುಂಡಿ ಚೀಟಿ.
ಭಗಿನಿ – ಒಡಹುಟ್ಟಿದವಳು; ಸಹೋದರಿ.
ಮೌಲ್ಯ – ಬೆಲೆ; ಕಿಮ್ಮತ್ತು.
ವ್ಯಸನ – ಚಿಂತೆ; ದುಃಖ.
ಹೃದಯ ಕರಗಿ ನೀರಾಯಿತು – ಕರುಣೆ; ಮರುಕ ಹುಟ್ಟಿತು.
ಆಣೆ – ಒಂದು ನಾಣ್ಯ
ಆಗ್ರಹ – ಬಲವಂತ; ಒತ್ತಾಯ.
ಗಳಿಕೆ – ಸಂಪಾದನೆ; ಆದಾಯ.
ಬಂಧು – ನೆಂಟು; ಸಂಬಂಧಿಕ.
ಭೂಷಣ – ಅಲಂಕಾರ
ವೇಷ – ಉಡುಗೆ
ಸರ್ವಸ್ವ – ಸಮಸ್ತ ಸ್ವತ್ತು; ಸಮಸ್ತ ಆಸ್ತಿ.
II. ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು :
ಅ) ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿರಿ.
೧. ಬಾಪೂಜಿಯ ವೇಷಭೂಷಣ ಕಂಡು ಬಾಲಕನಿಗೆ ಏಕೆ ವ್ಯಸನವಾಯಿತು?
Answerಬಾಪೂಜಿಯವರ ಮೈಮೇಲೆ ಒಂದು ಅಂಗಿಯೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದುದರಿಂದ ಬಾಲಕನಿಗೆ ವ್ಯಸನವಾಯಿತು.
೨. ಬಾಲಕ ಬಾಪೂಜಿಯ ವೇಷ ಭೂಷಣ ಕಂಡು ಏನೆಂದು ಕೇಳಿದನು?
Answerಬಾಲಕನು “ಬಾಪೂಜಿ, ತಾವು ಅಂಗಿ ಏಕೆ ತೊಡುವುದಿಲ್ಲ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.
೩. ಬಾಪೂಜಿಯ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಹುಡುಗನ ಹೃದಯ ಕರಗಿ ನೀರಾಯಿತು ಏಕೆ?
Answerಬಾಪೂಜಿಯವರು ತಾವು ತುಂಬಾ ಬಡವರು, ಅಂಗಿಗಾಗಿ ಹಣವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರಿಂದ ಹುಡುಗನ ಹೃದಯ ಕರಗಿ ನೀರಾಯಿತು.
೪. ಹುಡುಗ ಬಾಪೂಜಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದನು?
Answerಹುಡುಗನು ತನ್ನ ಅಮ್ಮನಿಂದ ಬಾಪೂಜಿಗಾಗಿ ಅಂಗಿ ಹೊಲಿಸಿ ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದನು.
೫. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಬಂದ ಮುದುಕಿ ಹೇಗಿದ್ದಳು?
Answerಮುದುಕಿಯ ಕೂದಲೆಲ್ಲ ಬೆಳ್ಳಗಾಗಿತ್ತು, ಸೊಂಟ ಬಗ್ಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಚಿಂದಿ ಚಿಂದಿ ವಸ್ತ್ರ ತೊಟ್ಟಿದ್ದಳು.
೬. ಗಾಂಧೀಜಿ ಹಣವನ್ನು ಏಕೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು?
Answerಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಚರಕ ಸಂಘದ ಸಹಾಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
೭. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ಮುದುಕಿ ಏನು ಮಾಡಿದಳು?
Answerಮುದುಕಿಯು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ, ಒಂದು ಅರ್ಧಾಣೆಯನ್ನು ಅವರ ಪಾದಗಳ ಬಳಿ ಇಟ್ಟು ಹೊರಟು ಹೋದಳು.
೮. ಚರಕ ಸಂಘದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳನ್ನು ಯಾರು ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು?
Answerಚರಕ ಸಂಘದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇಠ ಜಮನಾಲಾಲ ಬಜಾಜರು ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಆ) ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಎರಡು-ಮೂರು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿರಿ.
೧. ಬಾಪೂಜಿ ಅಂಗಿ ತೊಡದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳಾವುವು?
Answerಬಾಪೂಜಿಯವರು ತಾವು ತುಂಬಾ ಬಡವರೆಂದೂ, ಅಂಗಿಗಾಗಿ ಹಣವಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಹೇಳಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ತಮ್ಮ ನಲವತ್ತು ಕೋಟಿ ಬಂಧು-ಭಗಿನಿಯರ ಮೈಮೇಲೆ ಅಂಗಿ ಇರುವವರೆಗೂ ತಾವೊಬ್ಬರೇ ಅಂಗಿ ತೊಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದರು.
೨. ಮುದುಕಿ ನೀಡಿದ ಅರ್ಧಾಣೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು?
Answerಆ ಅರ್ಧಾಣೆಯು ಆ ಮುದುಕಿಯ ಇಡೀ ಜೀವಮಾನದ ಗಳಿಕೆಯಾಗಿರಬಹುದು, ಆಕೆ ತನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೇ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಗೆ ಅನ್ನಿಸಿತು. ಅವಳ ಉದಾರತೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಗೌರವ ಮೂಡಿತು.
ಇ) ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಾಕ್್ಯಗಳನ್ನು ಯಾರು ಯಾರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು? ತಿಳಿಸಿರಿ.
೧. “ಮಗೂ, ನನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಹಣ ಎಲ್ಲಿದೆ? ನಾನು ತುಂಬಾ ಬಡವ.”
Answerಬಾಪೂಜಿಯವರು ಬಾಲಕನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
೨. “ಮಗೂ, ನನಗೆ ನಲವತ್ತು ಕೋಟಿ ಬಂಧು ಭಗಿನಿಯರಿದ್ದಾರೆ.”
Answerಬಾಪೂಜಿಯವರು ಬಾಲಕನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
೩. “ಈ ಅರ್ಧಾಣೆಗೆ ನಿಮಗೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿಲ್ಲವೇ?”
Answerಸೇಠ ಜಮನಾಲಾಲ ಬಜಾಜರು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
III. ಭಾಷಾಭ್ಯಾಸ :
ಅ) ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.
೧. ಸಹಾಯಾರ್ಥ : ..........................................................................
Model sentenceಸಹಾಯಾರ್ಥ: ನಮ್ಮ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನಾಥಾಶ್ರಮದ ಸಹಾಯಾರ್ಥ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆವು.
೨. ವಿಶ್ವಾಸ : ..........................................................................
Model sentenceವಿಶ್ವಾಸ: ನನಗೆ ನನ್ನ ಗೆಳೆಯನ ಮೇಲೆ ತುಂಬಾ ವಿಶ್ವಾಸ ಇದೆ.
೩. ಸರ್ವಸ್ವ : ..........................................................................
Model sentenceಸರ್ವಸ್ವ: ನನ್ನ ತಂಗಿ ತನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟಳು.
೪. ವೇಷಭೂಷಣ : ..........................................................................
Model sentenceವೇಷಭೂಷಣ: ನಮ್ಮ ಶಾಲೆಯ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಾನು ರಾಜನ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿದ್ದೆ.
೫. ಹೃದಯ ಕರಗಿತು : ..........................................................................
Model sentenceಹೃದಯ ಕರಗಿತು: ಬಡ ಮಗುವನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಕರಗಿತು.
ಆ) ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧಾರ್ಥಕ ಪದಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.
೧. ಬಡವ x ........................
Answerಶ್ರೀಮಂತ
೨. ವಿಶ್ವಾಸ x ........................
Answerಅವಿಶ್ವಾಸ
೩. ಉದಾರ x ........................
Answerಜಿಪುಣ
೪. ವಿಚಾರ x ........................
Answerಅವಿಚಾರ
ಇ) ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.
೧. ಅರ್ಧಾಣೆ = ........................ + ........................
Answerಅರ್ಧ + ಆಣೆ
೨. ಸಹಾಯಾರ್ಥ = ........................ + ........................
Answerಸಹಾಯ + ಅರ್ಥ
೩. ನಾನೊಬ್ಬ = ........................ + ........................
Answerನಾನು + ಒಬ್ಬ
೪. ಆಗಾಗ = ........................ + ........................
Answerಆಗ + ಆಗ
೫. ಒಂದೆರಡು = ........................ + ........................
Answerಒಂದು + ಎರಡು
ಈ) ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಈ ಲೇಖನ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವಾಕ್ಯ ರಚಿಸಿರಿ.
೧. !
Answerಅಮ್ಮಾ, ನಾನು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗ ಬಂದೆ!
೨. ?
Answerನೀನು ನಾಳೆ ಶಾಲೆಗೆ ಬರುತ್ತೀಯಾ?
೩. “......”
Answerಗೆಳೆಯ, “ನಾನು ಊಟ ಮಾಡಿದೆ” ಎಂದನು.
೪. ,
Answerನಾನು, ರಾಮು ಮತ್ತು ಶ್ಯಾಮು ಆಟವಾಡಿದೆವು.
೧. .......................................................................................................................
Answerಅಪ್ಪಾ, ನನಗೆ ಹೊಸ ಸೈಕಲ್ ಕೊಡಿಸಿ!
೨. .......................................................................................................................
Answerನೀನು ನನ್ನ ಜೊತೆ ಆಡುವೆಯಾ?
೩. .......................................................................................................................
Answerಅವನು, “ನಾನು ಬರುವೆ” ಎಂದನು.
೪. .......................................................................................................................
Answerಅವನು ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿ ತಂದನು.