ಪದ್ಯ (poem) · ಕುವೆಂಪು
ಪಠ್ಯFull text
ಅಭ್ಯಾಸexercises from the textbook
Model answers — a guide, not the only correct wording. Check with your teacher.
I. ಪದಗಳ ಅರ್ಥ ತಿಳಿಯಿರಿ :
ಏಣಿ - ನಿಚ್ಚಣಿಕೆ
ಕಡಲು - ಸಮುದ್ರ
ಗುಡಿ - ದೇವಾಲಯ; ಪತಾಕೆ; ಬಾವುಟ.
ತುಹಿನ - ಹಿಮ; ಮಂಜು.
ತೊಡರು - ಕಟ್ಟು; ಬಂಧನ; ತೊಡಕು.
ತೊರೆ - ಬಿಡು; ತ್ಯಜಿಸು.
ಬಿರಿ - ಒಡೆ; ಅರಳು; ಬಿರುಕು.
ಬಿರುಕು - ಒಡಕು; ಸೀಳು; ವೈಮನಸ್ಸು.
ಮುಡಿ - ತಲೆ; ಧರಿಸು.
ಹಿಂಭಾಗ - ಹೊದಿಕೆ
ಪುಣ್ಯರಂಗೆ - ಪುಣ್ಯ ನದಿಗಳ ಸಾಲು
ತೊತ್ತು - ದಾಸಿ; ಸೇವಕಿ; ಊಳಿಗ.
ಪೊರೆ - ಕಾಪಾಡು; ಸಲಹು; ರಕ್ಷಿಸು.
ಬಿಡುತೆ - ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ; ಬಿಡುಗಡೆ.
ಮರೆ - ಮರೆತುಬಿಡು
ಸಲಿಲ - ನೀರು
ಹೊರೆ - ರಕ್ಷಿಸು; ಸಲಹು; ಭಾರ.
-: ಗಮನಿಸಿರಿ :-
ಭರತ ಭೂಮಿ - ಭಾರತದೇಶ, ಭಾರತಾಂಬೆ.
ಮತದ ಬಿರುಕು - ಜಾತಿ ಮತಗಳಿಂದಾಗುವ ಒಡಕು.
ಪೊರೆವ ತೊಟ್ಟಿಲು - ರಕ್ಷಿಸುವ ಸ್ಥಾನ (ತೊಟ್ಟಿಲು).
ನುಡಿಗಳೊಡಕು - ಭಾಷಾ ಭಿನ್ನತೆಯ ಭಾವ.
ಜೀವನವನೆ ದೇವಿಗೆರೆವೆ - ಸಮರ್ಪಣಾ ಭಾವ.
II. ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು :
ಅ) ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿರಿ.
೧. ಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಭರತ ದೇಶವನ್ನು ಏನೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ?
Answerಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಭರತ ದೇಶವನ್ನು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತೊಟ್ಟಿಲು ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೨. ಭಾರತ ದೇಶದ ಸಿರಿಮುಡಿ ಯಾವುದು?
Answerಭಾರತ ದೇಶದ ಸಿರಿಮುಡಿ ತುಹಿನ ಗಿರಿ (ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ).
೩. ಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಗಂಗಾ ನದಿಯನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ?
Answerಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಗಂಗಾ ನದಿಯನ್ನು ದೇವಗಂಗೆ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.
೪. ಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಜೀವನವನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಎರೆಯುವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ?
Answerಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಜೀವನವನ್ನು ಭರತ ಭೂಮಿ ದೇವಿಗೆ ಎರೆಯುವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
೫. ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಯಾವ ಕೃತಿಗೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ?
ಆ) ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಎರಡು-ಮೂರು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿರಿ.
೧. ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಭಾರತದ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಿರಿಯನ್ನು ಏನೆಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ?
Answerಕುವೆಂಪು ಅವರು ಭಾರತದ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಿರಿಯನ್ನು ತುಹಿನ ಗಿರಿಯ ಸಿರಿಮುಡಿ, ಹಿರಿಯ ಕಡಲು ತೊಳೆಯುವ ಪಾದ, ಪೈರು ಪಚ್ಚೆ ಹಸುರಿನ ಉಡಿ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯ ನದಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ದೇಶ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೨. ನಮ್ಮ ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಾವುವು?
Answerನಮ್ಮ ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳೆಂದರೆ ಸಿಂಧು, ಯಮುನೆ, ದೇವಗಂಗೆ, ತಪತಿ, ಕೃಷ್ಣೆ, ಭದ್ರೆ ಮತ್ತು ತುಂಗೆ.
೩. ಮತದ ಬಿರುಕುಗಳನ್ನು ಏಕೆ ತೊರೆಯಬೇಕು?
Answerಮತದ ಬಿರುಕುಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ಭೇದವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ದೇಶದ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಗುಡಿ ಕಟ್ಟಲು ಅವುಗಳನ್ನು ತೊರೆಯಬೇಕು.
ಇ) ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಏಳು-ಎಂಟು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿರಿ.
೧. ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಭರತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ?
Answerಕುವೆಂಪು ಅವರು ಭರತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತೊಟ್ಟಿಲು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೇಶದ ಸಿರಿಮುಡಿ ಹಿಮಾಲಯದಂತಹ ತುಹಿನ ಗಿರಿ. ಹಿರಿಯ ಸಾಗರವು ಇದರ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪೈರು ಪಚ್ಚೆ ಹಸುರಿನ ಉಡಿಯಿದೆ. ಸಿಂಧು, ಯಮುನೆ, ಗಂಗೆಯಂತಹ ಪುಣ್ಯ ನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಮತದ ಬಿರುಕು, ನುಡಿಯ ಒಡಕು ಮತ್ತು ತೊತ್ತುತನದ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ಜೀವನವನ್ನು ಈ ದೇವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಏರಲು ಪುಣ್ಯದ ಏಣಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು ಎಂದು ಕವಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
III. ಭಾಷಾಭ್ಯಾಸ :
ಅ) ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.
೧. ಗಿರಿ - ________
Answerಪರ್ವತ
೨. ಕಡಲು - ________
Answerಸಮುದ್ರ
೩. ಭೂಮಿ - ________
Answerನೆಲ
೪. ತಾಯಿ - ________
Answerಜನನಿ
೫. ನುಡಿ - ________
Answerಮಾತು
ಆ) ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧಾರ್ಥಕ ಪದಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.
೧. ಪಾಪ X ________
Answerಪುಣ್ಯ
೨. ಸ್ವರ್ಗ X ________
Answerನರಕ
೩. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ X ________
Answerಪರಾಧೀನತೆ
೪. ಮರೆ X ________
Answerನೆನಪು
೫. ಹಿರಿಯ X ________
Answerಕಿರಿಯ
ಇ) ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಸಪದಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ಬರೆಯಿರಿ.
ಉದಾ: ತೊಟ್ಟಿಲು - ಕಟ್ಟಲು
Answerಮುಡಿಯ - ಅಡಿಯ ಗಂಗೆ - ರಂಗೆ ತೊರೆವೆ - ಮರೆವೆ
ಈ) ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.
೧. ದೇವಿಗೆರೆವೆ = ________ + ________
Answerದೇವಿಗೆ + ಎರೆವೆ
೨. ತೊಳೆಯುವಡಿಯ = ________ + ________
Answerತೊಳೆಯುವ + ಅಡಿಯ
೩. ನುಡಿಗಳೊಡಕುಗಳನು = ________ + ________
Answerನುಡಿಗಳ + ಒಡಕುಗಳನು
೪. ಸ್ವರ್ಗಕೇರಿ = ________ + ________
Answerಸ್ವರ್ಗಕೆ + ಏರಿ
೫. ಪುಣ್ಯದೇಣಿ = ________ + ________
Answerಪುಣ್ಯ + ಏಣಿ
ಉ) ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸೂಕ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.
೧. ಜನನಿ, ಜನ್ಮಭೂಮಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲು.
Answerತಾಯಿ ಮತ್ತು ಜನ್ಮಭೂಮಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಭರತ ಭೂಮಿಯೇ ನಮ್ಮ ತಾಯಿ, ಅದನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ನಾವು ಶ್ರಮಿಸಬೇಕು.
೨. ದೇಶ ಸೇವೆಯೇ ಈಶ ಸೇವೆ.
Answerದೇಶವನ್ನು ದೇವಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು ಈಶ್ವರನ ಸೇವೆಗೆ ಸಮಾನ. ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಜೀವನವನ್ನು ಭರತ ಭೂಮಿ ದೇವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
IV. ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು :
೧. 'ಭರತ ಭೂಮಿ ನನ್ನ ತಾಯಿ' ಪದ್ಯವನ್ನು ರಾಗಬದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಡಿರಿ.
೨. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪದ್ಯವನ್ನು ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡಿರಿ.
೩. ಕುವೆಂಪು ಅವರ 'ಕನ್ನಡ ಎನೆ ಕುಣಿದಾಡುವುದೆನ್ನೆದೆ' ಪದ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಓದಿರಿ.
೪. ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ನದಿಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ನಕಾಶೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿರಿ.
೫. ಕುಪ್ಪಳಿಯ ಕವಿಶೈಲಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ.