ಪದ್ಯ (poem) · ವೈ.ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ
ಪಠ್ಯFull text
"ಹಸಿದು ಹಲಸು ತಿನ್ನು, ಉಂಡು ಮಾವು ತಿನ್ನು." — A proverb meaning "Eat jackfruit when hungry, eat mango when full." A reminder about appreciating things in their right time and context.
ಪದಗಳ ಅರ್ಥword meanings
| Kannada | Pronunciation | Meaning |
|---|---|---|
| ನಮಿಸು | na-mi-su | bow, greet, salute |
| ಹೋಳು | ho-lu | piece, portion |
| ವಾಲಗ | vaa-la-ga | long pipe instrument |
| ಕೆಂಪುಮೂತಿ | kem-pu-moo-ti | red-faced (like an angry face) |
| ಹೋಮ | ho-ma | ritual fire sacrifice |
| ಹಿಗ್ಗು | hig-gu | joy, happiness |
| ಬಳುಕು | ba-lu-ku | to bend, sway |
| ವೀಳ್ಯ | veel-ya | betel leaf |
ಟಿಪ್ಪಣಿnotes
- **ಕೌಶಲ :-** ಆಲಿಸುವುದು.
- **ಸಾಮರ್ಥ್ಯ:-** ಪರಿಚಿತ ವಸ್ತು, ಸನ್ನಿವೇಶ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಕುರಿತು ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಂಭಾಷಣೆ ಮೂಲಕ ಗ್ರಹಿಸುವುದು.
- **ವಿವರ ತಿಳಿಯಿರಿ:** ಛತ್ರ–ಮದುವೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳ.
ಅಭ್ಯಾಸexercises from the textbook
Model answers — a guide, not the only correct wording. Check with your teacher.
ಅ) ಆವರಣದಲ್ಲಿನ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದುದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಖಾಲಿಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ.
೧. ಬಾಳೆಗೊನೆ ಬಾಗಿ ನಮಿಸಿ .................................... ಅಂತಿತ್ತು.
Answerಬಾಳೆಗೊನೆ ಬಾಗಿ ನಮಿಸಿ ಸ್ವಾಗತ ಅಂತಿತ್ತು.
(ಬಾ ಬಾ, ಸ್ವಾಗತ, ಹೋಗು, ತಿನ್ನು)
೨. ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣು ಹೊಗೆ .................................... ಕಣ್ಣೀರ್ ಹಾಕ್ತಿತ್ತು.
Answerಗಂಡು ಹೆಣ್ಣು ಹೊಗೆ ತಾಳದೆ ಕಣ್ಣೀರ್ ಹಾಕ್ತಿತ್ತು.
(ತಾಳದೆ, ನೋಡದೆ, ಕಾಣದೆ, ಬಿಡದೆ)
೩. .................................... ಊಟಕ್ಕೇಳಿ ಅಂತ ಕೂಗ್ತಿತ್ತು.
Answerಹುರುಳಿಕಾಯಿ ಊಟಕ್ಕೇಳಿ ಅಂತ ಕೂಗ್ತಿತ್ತು.
(ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಬಾಳೆಕಾಯಿ, ಹುರುಳಿಕಾಯಿ, ಆಲೂಗಡ್ಡೆ)
೪. ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು ಹಾಗಲಕಾಯಿ ....................................
Answerಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು ಹಾಗಲಕಾಯಿ ಜೋಡಿಯಾಗಿತ್ತು.
(ಓಡಿ ಹೋಗಿತ್ತು, ಜೋಡಿಯಾಗಿತ್ತು, ಕೂಡಿ ಆಡಿತ್ತು, ಊಟಮಾಡಿತ್ತು)
ಆ) ಒಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬರೆಯಿರಿ.
೧. ಯಾವ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಯಾವ ಕಾಯಿಗೆ ಮದುವೆ ನಡೆದಿತ್ತು?
Answerಹಾಗಲಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿಗೆ ಮದುವೆ ನಡೆದಿತ್ತು.
೨. ಹೀರೆಕಾಯಿ ಯಾವುದನ್ನು ನೋಡಿ ನಕ್ಕು ನಲಿಯುತ್ತಿತ್ತು?
Answerಹೀರೆಕಾಯಿ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣು ಹೊಗೆ ತಾಳದೆ ಕಣ್ಣೀರ್ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ನೋಡಿ ನಕ್ಕು ನಲಿಯುತ್ತಿತ್ತು.
೩. ಬಾಳೆಕಾಯಿ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು?
Answerಬಾಳೆಕಾಯಿ ಬಾಗಿಬಾಗಿ ಎಲೆ ಹಾಕುತ್ತಿತ್ತು.
೪. 'ಹಣ್ಣು ಕಾಯಿ ಮದುವೆ' ಪದ್ಯ ಬರೆದವರು ಯಾರು?
Answer'ಹಣ್ಣು ಕಾಯಿ ಮದುವೆ' ಪದ್ಯ ಬರೆದವರು ವೈ.ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ.
ಇ) ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಸಪದಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆರಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.
ಮಾದರಿ: ನಡೆದಿತ್ತು- ತುಂಬಿತ್ತು
(A table with 3 rows and 2 columns to list rhyming word pairs from the poem).
Answerಅಂತಿತ್ತು-ಬಾರ್ಸಿತ್ತು ಊದ್ತಿತ್ತು-ಹಾಕ್ತಿತ್ತು ಹೇಳ್ತಿತ್ತು-ಮಾಡಿತ್ತು
ಭಾಷಾಭ್ಯಾಸ
ಅ) ಸಜಾತೀಯ ಒತ್ತಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಸುತ್ತುಗೆರೆ ಎಳೆಯಿರಿ.
ಮಾದರಿ:-ಹಣ್ಣು — (ಹಣ್ಣು circled)
Answerಹಣ್ಣು — (ಹಣ್ಣು)
ಸ್ವಾ ಗ ತ, ಹೊ ಟ್ಟೆ, ಹಾ ಕ್ತಿ ತ್ತು, ಪಿ ಳ್ಳೆ
Answerಸ್ವಾಗತ — (ಸ್ವಾ) ಹೊಟ್ಟೆ — (ಟ್ಟೆ) ಹಾಕ್ತಿತ್ತು — (ಕ್ತಿ) ಪಿಳ್ಳೆ — (ಳ್ಳೆ)
ಕ ಣ್ಣೀ ರು, ಹಿ ಗ್ಗು, ಗೆ ಡ್ಡೆ, ವೀ ಳ್ಯ
Answerಕಣ್ಣೀರು — (ಣ್ಣೀ) ಹಿಗ್ಗು — (ಗ್ಗು) ಗೆಡ್ಡೆ — (ಡ್ಡೆ) ವೀಳ್ಯ — (ಳ್ಯ)
ಅ ಪ್ಪ, ಸ ನ್ಯಾ ಸಿ, ಕ ಲ್ಯಾ ಣ.
Answerಅಪ್ಪ — (ಪ್ಪ) ಸನ್ಯಾಸಿ — (ನ್ಯಾ) ಕಲ್ಯಾಣ — (ಲ್ಯಾ)
ಆ) ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಇತರ ಹಣ್ಣು ತರಕಾರಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿರಿ.
(A table with two columns: ಹಣ್ಣುಗಳ ಹೆಸರು and ತರಕಾರಿಗಳ ಹೆಸರು, with 6 blank rows below each heading).
Answerಹಣ್ಣುಗಳ ಹೆಸರು: ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಸೇಬು ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಕಿತ್ತಳೆ ಸಪೋಟ ತರಕಾರಿಗಳ ಹೆಸರು: ಹಾಗಲಕಾಯಿ ಬದನೇಕಾಯಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಹೀರೆಕಾಯಿ ಬಾಳೆಕಾಯಿ ಹುರುಳಿಕಾಯಿ
ಇ) ನಿಮಗಿಷ್ಟವಾದ ಒಂದು ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಒಂದು ತರಕಾರಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬರೆಯಿರಿ.
ನಿಮಗಿಷ್ಟವಾದ ಹಣ್ಣಿನ ಹೆಸರು: .....................................................
Answerನಿಮಗಿಷ್ಟವಾದ ಹಣ್ಣಿನ ಹೆಸರು: ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು
ನಿಮಗಿಷ್ಟವಾದ ತರಕಾರಿ ಹೆಸರು: .....................................................
Answerನಿಮಗಿಷ್ಟವಾದ ತರಕಾರಿ ಹೆಸರು: ಬದನೇಕಾಯಿ
ಈ) ಮಾದರಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಖಾಲಿ ಅಂಕಣವನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಪದದಿಂದ ಭರ್ತಿಮಾಡಿರಿ.
ಮಾದರಿ: ಅನ್ನುತ್ತ+ಇತ್ತು= ಅನ್ನುತ್ತಿತ್ತು -> ಅಂತಿತ್ತು
೧. ಊದುತ್ತ+ಇತ್ತು= .................................... -> ಊದ್ತಿತ್ತು
Answerಊದುತ್ತ+ಇತ್ತು= ಊದುತ್ತಿತ್ತು -> ಊದ್ತಿತ್ತು
೨. ಹಾಕುತ್ತ+ಇತ್ತು= .................................... -> ಹಾಕ್ತಿತ್ತು
Answerಹಾಕುತ್ತ+ಇತ್ತು= ಹಾಕುತ್ತಿತ್ತು -> ಹಾಕ್ತಿತ್ತು
೩. ಹೇಳುತ್ತ+ಇತ್ತು= .................................... -> ಹೇಳ್ತಿತ್ತು
Answerಹೇಳುತ್ತ+ಇತ್ತು= ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು -> ಹೇಳ್ತಿತ್ತು
೪. ಮಾಡುತ್ತ+ಇತ್ತು= .................................... -> ಮಾಡ್ತಿತ್ತು
Answerಮಾಡುತ್ತ+ಇತ್ತು= ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು -> ಮಾಡ್ತಿತ್ತು
ಭಾಷಾ ಚಟುವಟಿಕೆ
ಅ) ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಹಣ್ಣು-ತರಕಾರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿತ್ರಕೋಶ ತಯಾರಿಸಿರಿ.
ಆ) ಈ ಪದ್ಯವನ್ನು ಅಭಿನಯದೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಿರಿ.
```
Answerಕೋತಿಯೊಂದಿತ್ತು ಕುಂಬಾರನ ಮನೆಗೆ ಹೋಯಿತು
ಕೋತಿಯೊಂದಿತ್ತು ಕುಂಬಾರನ ಮನೆಗೆ ಹೋಯಿತು
Answerಮಡಕೆಯನ್ನು ತಂದಿತು ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋಯಿತು
ಮಡಕೆಯನ್ನು ತಂದಿತು ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋಯಿತು
Answerಬೇಳೆ ಬೆಲ್ಲ ತಂದಿತು ಒಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿತು
ಬೇಳೆ ಬೆಲ್ಲ ತಂದಿತು ಒಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿತು
Answerಪಾಯಸವನ್ನು ಮಾಡಿತು ಸೌಟು ಇಲ್ಲದಾಯಿತು
ಪಾಯಸವನ್ನು ಮಾಡಿತು ಸೌಟು ಇಲ್ಲದಾಯಿತು
Answerಬಾಲ ಹಾಕಿ ತಿರುವಿತು ಮಡಕೆ ಒಡೆದು ಹೋಯಿತು
ಬಾಲ ಹಾಕಿ ತಿರುವಿತು ಮಡಕೆ ಒಡೆದು ಹೋಯಿತು
Answerಬಾಲ ಸುಟ್ಟು ಹೋಯಿತು ತಾನು ಅಳುತ ಕುಳಿತಿತು
ಬಾಲ ಸುಟ್ಟು ಹೋಯಿತು ತಾನು ಅಳುತ ಕುಳಿತಿತು
```
ಓದಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ
- ಗ್ರಂಥಾಲಯದಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಕತೆಗಳ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಓದಿರಿ.
- ಪಂಜೆ ಮಂಗೇಶರಾಯರ ನಾಗರ ಹಾವೇ ಹಾವೊಳು ಹೂವೆ ಓದಿರಿ.
- ಬೊಳುವಾರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ 'ತಟ್ಟು ಚಪ್ಪಾಳೆ ಪುಟ್ಟ ಮಗು' ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿರಿ.
ಶುಭನುಡಿ
- ಪರಿಸರವನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸಿರಿ.
- ಹಸಿದು ಹಲಸು ತಿನ್ನು, ಉಂಡು ಮಾವು ತಿನ್ನು.
- ಸರ್ವರನ್ನು ಸಮಭಾವದಿಂದ ನೋಡಬೇಕು.