ಪದ್ಯ (poem) · ಪ.ಗು. ಸಿದ್ದಾಪುರ
ಪಠ್ಯFull text
"ತಾನೆಲ್ಲಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ನಾಡನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು." — "Wherever one is, one should not forget their homeland." A great reminder of rootedness and identity.
ಪದಗಳ ಅರ್ಥword meanings
| Kannada | Pronunciation | Meaning |
|---|---|---|
| ದಿಟ್ಟಹೆಜ್ಜೆ | — | ಧೈರ್ಯದ ಹೆಜ್ಜೆ, ಸಾಹಸದ ನಡೆ |
| ಚರಿತ್ರೆ | — | ಇತಿಹಾಸ |
| ಕುನ್ನಿ | — | ನಾಯಿಮರಿ |
| ಜನಜನಿತ | — | ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ |
| ಪರಕೀಯ | — | ವಿದೇಶಿಯರು, ಅನ್ಯ |
| ಕನವರಿಕೆ | — | ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಒಂದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಯೋಚಿಸುವಿಕೆ |
| ಕೆಚ್ಚೆದೆ | — | ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಎದೆ, ಎದೆಗಾರಿಕೆ |
| ರಣಚಂಡಿ | — | ಯುದ್ಧದೇವತೆ, ದುರ್ಗೆ |
| ದುರ್ಮತಿ | — | ಕೆಟ್ಟ ಬುದ್ಧಿ, ದುಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ |
| ಮಮ್ಮಲ ಮರುಗು | — | ಅತಿಶಯವಾಗಿ ಮರುಗು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದುಃಖಪಡು |
| ಅರಿ | — | ಶತ್ರು |
| ಸೆರೆಮನೆ | — | ಕಾರಾಗೃಹ, ಬಂದೀಖಾನೆ |
| ಕಲಿ | — | ವೀರ, ಶೂರ |
| ಮರುಜನ್ಮ | — | ಪುನರ್ಜನ್ಮ |
ಅಭ್ಯಾಸexercises from the textbook
Model answers — a guide, not the only correct wording. Check with your teacher.
ಅ. ಬಿಟ್ಟ ಸ್ಥಳ ತುಂಬಿರಿ.
೧. ಅನ್ನಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ____________________ಮನ್ನಿಸದೆ
Answerಅನ್ನಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಕುನ್ನಿಗಳ ಮನ್ನಿಸದೆ
೨. ಹೋದರೀ ____________________ ಪರಕೀಯರಾ ವಶಕೆ!
Answerಹೋದರೀ ಸಿರಿನಾಡು ಪರಕೀಯರಾ ವಶಕೆ!
೩. ಕರಿನೆಲದ ಗರಿಮೆಯನು ತೋರಿಸಲು ____________________
Answerಕರಿನೆಲದ ಗರಿಮೆಯನು ತೋರಿಸಲು ಬಿಳಿಯರಿಗೆ
೪. ಮಮ್ಮಲನೆ ಮರುಗಿದಳು____________________ಕೊರಗಿದಳು
Answerಮಮ್ಮಲನೆ ಮರುಗಿದಳು ಮನನೊಂದು ಕೊರಗಿದಳು
ಆ. ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದ ಬಳಸಿ ಸ್ವಂತ ವಾಕ್ಯ ಬರೆಯಿರಿ.
೧. ಚರಿತ್ರೆ ೨. ಜಯಮಾಲೆ ೩. ಋಣ
Model sentenceಚರಿತ್ರೆ: ನಮ್ಮ ಊರಿನ ಚರಿತ್ರೆ ತುಂಬಾ ಹಳೆಯದು. ಜಯಮಾಲೆ: ಅವಳು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಜಯಮಾಲೆ ಪಡೆದಳು. ಋಣ: ನಾವು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಋಣ ತೀರಿಸಬೇಕು.
ಇ. ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿರಿ.
ಅ. ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಏನೆಂದು ಕನವರಿಸಿ ಹಲ್ಲು ಕಡಿದಳು?
Answerಚೆನ್ನಮ್ಮ ಸಿರಿನಾಡು ಪರಕೀಯರ ವಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದೆಂದು ಕನವರಿಸಿ ಹಲ್ಲು ಕಡಿದಳು.
ಆ. ನಮ್ಮ ಅನ್ನವನ್ನು ಉಂಡು ಕೊಬ್ಬಿರುವವರು ಯಾರು?
Answerನಮ್ಮ ಅನ್ನವನ್ನು ಉಂಡು ಕೊಬ್ಬಿರುವವರು ಕುನ್ನಿಗಳು.
ಇ. ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕುರಿತು ಏನೆಂದು ಹೇಳಿದಳು?
Answerಚೆನ್ನಮ್ಮ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕುರಿತು, 'ಬನ್ನಿರೈ ನನ್ನವರೆ ತಾಯ್ ಸೇವೆಗೆಂದು' ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.
ಈ. ಯಾರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು?
Answerರಾಜಗುರುಗಳ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು.
ಉ. ಮರುಜನ್ಮ ನೀಡೆಂದು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಯಾರಲ್ಲಿ, ಯಾಕೆ ಕೇಳಿದಳು?
Answerಚೆನ್ನಮ್ಮ ಕರುನಾಡ ಒಡತಿಯಲ್ಲಿ, ತಾಯ್ನೆಲದ ಋಣ ತೀರಿಸಲು ಮರುಜನ್ಮ ನೀಡೆಂದು ಕೇಳಿದಳು.
ಈ. ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಎರಡು-ಮೂರು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿರಿ.
೧. ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಹಲ್ಲು ಕಡಿದದ್ದು ಯಾಕೆ?
Answerರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ತನ್ನ ಸಿರಿನಾಡು ಪರಕೀಯರ ವಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಕನವರಿಸಿದಳು. ಈ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಅವಳು ಕಟಕಟನೆ ಹಲ್ಲು ಕಡಿದಳು.
೨. ಕೆಚ್ಚೆದೆಯ ಕಲಿಗಳಿಗೆ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಏನೆಂದು ಹೇಳಿದಳು?
Answerಚೆನ್ನಮ್ಮ ಕೆಚ್ಚೆದೆಯ ಕಲಿಗಳಿಗೆ, 'ಬನ್ನಿರೈ ನನ್ನವರೆ ತಾಯ್ ಸೇವೆಗೆಂದು' ಎಂದು ಕರೆದು, 'ಕುನ್ನಿಗಳ ಶಿರಮಾಲೆ ಧರಿಸೋಣ' ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು. 'ಛಲ ತೊಟ್ಟು ಹುಲಿಯಂತೆ ನುಗ್ಗೋಣ' ಎಂದು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದಳು.
೩. ಚೆನ್ನಮ್ಮನಿಗೆ ನೋವಾಗಲು ಕಾರಣವೇನು?
Answerಚೆನ್ನಮ್ಮ ಛಲದಿಂದ ಜಯಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದರೂ, ದುರ್ಮತಿಗಳಿಂದ ಸೋಲಾಯಿತು. ತಾಯ್ನೆಲದ ರಕ್ಷಣೆ ಕೈಮೀರಿತೆಂದು ಅವಳು ಮಮ್ಮಲನೆ ಮರುಗಿದಳು. ಇದೇ ಅವಳ ನೋವಿಗೆ ಕಾರಣ.
೪. ಕಿತ್ತೂರ ಕೇಸರಿ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ಏನೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡಳು?
Answerಕಿತ್ತೂರ ಕೇಸರಿ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ, 'ನಿನ್ನ ಋಣ ತೀರಿಸಲು ನನಗಾಗಲಿಲ್ಲಮ್ಮ, ಮರುಜನ್ಮ ನೀಡೆನಗೆ ಹೆಣ್ಣಾಗಿ ಈ ನೆಲದಿ' ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡಳು. ಹೀಗೆ ತಾಯ್ನೆಲದ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಮರುಜನ್ಮ ಬೇಡಿದಳು.
ಉ. ಪದ್ಯ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿರಿ.
೧. ಮಲ್ಲಸಜ್ಜನ ____________________
Answerಮಲ್ಲಸಜ್ಜನ ಮನಕೆ ನೋವಾಗದಿರಬಹುದೆ?
________________________________________
Answerಹೋದರೀ ಸಿರಿನಾಡು ಪರಕೀಯರಾ ವಶಕೆ!
________________________________________
Answerಮಂಚಕ್ಕೆ ಒರಗಿರುವ ಕಿರಿಯರಸಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ
____________________ಹಲ್ ಕಡಿದಳಾಕೆ
Answerಕನವರಿಸಿ ಕಟಕಟನೆ
೨. ನಿನ್ನ ಋಣ____________________
Answerನಿನ್ನ ಋಣ ತೀರಿಸಲು ನನಗಾಗಲಿಲ್ಲಮ್ಮ
________________________________________
Answerಈ ಒಂದೆ ಜನ್ಮದಲಿ ಕರುನಾಡ ಒಡತಿ
________________________________________
Answer'ಮರುಜನ್ಮ ನೀಡೆನಗೆ ಹೆಣ್ಣಾಗಿ ಈ ನೆಲದಿ'
____________________ಕಿತ್ತೂರ ಕೇಸರಿ.
Answerಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ಬೇಡಿದಳು
ಊ. ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಸಪದಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿರಿ.
ಭಾಷಾ ಆಟಗಳು
ಅ. ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚಗನ್ನಡ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಭಾಷೆಯ ಪದಗಳಾಗಿ ದೇಶಿಯ ಅನ್ಯದೇಶಿಯ ಇರುವಕಡೆ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.
ರೋಡ್, ಅಲಮಾರು, ಛೇರ್ಮನ್, ಭೂಮಿ, ಮನೆ, ಕೋರ್ಟ್, ನದಿ, ಸ್ಕೂಲ್, ಸಾಬೂನು, ಸಂಧ್ಯಾ, ಬ್ಯಾಂಕ್, ಮೇಜು, ಆರ್ಯ, ಪಾದ್ರಿ, ರಾತ್ರಿ, ಹೊಲ, ಗದ್ದೆ, ಹಿತ್ತಿಲು, ತಿಳಿವಳಿಕೆ, ಬಾಯಿ.
Answerದೇಶೀಯ ಪದಗಳು: ಮನೆ, ನದಿ, ಹೊಲ, ಗದ್ದೆ, ಹಿತ್ತಿಲು, ತಿಳಿವಳಿಕೆ, ಬಾಯಿ. ಅನ್ಯದೇಶೀಯ ಪದಗಳು: ರೋಡ್, ಅಲಮಾರು, ಛೇರ್ಮನ್, ಭೂಮಿ, ಕೋರ್ಟ್, ಸ್ಕೂಲ್, ಸಾಬೂನು, ಸಂಧ್ಯಾ, ಬ್ಯಾಂಕ್, ಮೇಜು, ಆರ್ಯ, ಪಾದ್ರಿ, ರಾತ್ರಿ.
- ಇಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಅನ್ಯದೇಶೀಯ ಪದಗಳನ್ನು ಒಂದು ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಣಗೊಳಿಸಿ ನೀಡಿದೆ. ಜಾಣರಾದ ನೀವು ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.
ದಿವಾನ, ಸೈಕಲ್, ಅನಾನಸು, ವಜಾ, ಜರೂರು, ಬೆಲ್ಲ, ಸರದಾರ, ಸಿನೆಮಾ, ಖಾನಾವಳಿ, ನೀರು, ಚೂಡ, ಶಿಫಾರಸ್ಸು, ಮೇಜು, ಹುಲ್ಲು, ಪಗಾರ, ಸಾಬೂನು, ಎಕರೆ, ಸರಕಾರ, ಹೊಲ, ಕಛೇರಿ,ಜಾನುವಾರು, ಆಟ, ಲಾವಣಿ, ಬಟಾಟೆ, ಅಮಲ್ದಾರ್.
Answerದೇಶೀಯ ಪದಗಳು: ಬೆಲ್ಲ, ನೀರು, ಹುಲ್ಲು, ಹೊಲ, ಆಟ, ಲಾವಣಿ. ಅನ್ಯದೇಶೀಯ ಪದಗಳು: ದಿವಾನ, ಸೈಕಲ್, ಅನಾನಸು, ವಜಾ, ಜರೂರು, ಸರದಾರ, ಸಿನೆಮಾ, ಖಾನಾವಳಿ, ಚೂಡ, ಶಿಫಾರಸ್ಸು, ಮೇಜು, ಪಗಾರ, ಸಾಬೂನು, ಎಕರೆ, ಸರಕಾರ, ಕಛೇರಿ, ಜಾನುವಾರು, ಬಟಾಟೆ, ಅಮಲ್ದಾರ್.
ಏ. ಈ ಪದ್ಯವನ್ನು ಓದಿ ಕೆಳಗಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಬರೆಯಿರಿ.
ಬಂತಪ್ಪ ಬಂತು ಮಳೆಗಾಲ
ಬೀಜವ ಬಿತ್ತುವ ಈ ಕಾಲ
ಬೆಳೆಯನು ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಕಾಲ
ಕೊಡೆಯನು ಹಿಡಿಯುವ ಈ ಕಾಲ||
ಬಂತಪ್ಪ ಬಂತು ಚಳಿಗಾಲ
ಎಲೆಗಳು ಉದುರುವ ಈ ಕಾಲ
ಗಡ ಗಡ ನಡುಗುವ ಈ ಕಾಲ
ಕಂಬಳಿ ಹೊದೆಯುವ ಈ ಕಾಲ||
ಬಂತಪ್ಪ ಬಂತು ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲ
ನೀರನು ಕುಡಿಯುವ ಈ ಕಾಲ
ಮಾವು ಸಿಗುವ ಈ ಕಾಲ
ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಒಣಗುವ ಈ ಕಾಲ||
ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
೧. ಕಾಲಗಳು ಯಾವುವು?
Answerಕಾಲಗಳು ಮಳೆಗಾಲ, ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲ.
೨. ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ ?
Answerಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
೩. ಎಲೆಗಳು ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉದುರುತ್ತವೆ ?
Answerಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳು ಉದುರುತ್ತವೆ.
೪. ಮಾವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ?
Answerಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಾಕರಣ ಮಾಹಿತಿ
ವಾಕ್ಯಗಳ ವಿಧಗಳು:
ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧಗಳು:
೧) ಸಾಮಾನ್ಯ (ಸರಳ) ವಾಕ್ಯ
೨) ಸಂಯೋಜಿತ ವಾಕ್ಯ
೩) ಮಿಶ್ರವಾಕ್ಯ
೧) **ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯ** : ಒಂದೇ ಪೂರ್ಣ ಕ್ರಿಯಾಪದದೊಡನೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಖಚಿತ ಅರ್ಥ ಕೊಡುವ ವಾಕ್ಯಗಳೇ 'ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯ'ಗಳು.
ಉದಾ: ೧) ಹಕ್ಕಿ ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ.
೨) ಮೀನು ನೀರಲ್ಲಿ ಈಜುತ್ತದೆ.
೨) **ಸಂಯೋಜಿತ ವಾಕ್ಯ** : ಎರಡು ಅಥವಾ ಅನೇಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯಗಳು ಅರ್ಥಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಾಗಿ ಸಂಬಂಧಾವ್ಯಯದ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ರಚಿತವಾದ ವಾಕ್ಯಗಳೇ 'ಸಂಯೋಜಿತ ವಾಕ್ಯಗಳು'.
ಉದಾ: ೧) ಮಕ್ಕಳು ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣನ್ನೂ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ.
೨) ಬೆಕ್ಕು ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಹಾಲು ಕುಡಿಯಲು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಬಂದಿತು ಆದರೆ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಹಾಲಿರಲಿಲ್ಲ.
೩) ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಸರಿಯಾದ ವಾಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
೩) **ಮಿಶ್ರವಾಕ್ಯ** : ಒಂದು ಅಥವಾ ಅನೇಕ ವಾಕ್ಯಗಳು ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಅಧೀನಗಳಾಗಿರುವಂತೆ ರಚಿತವಾದ ವಾಕ್ಯಗಳೇ 'ಮಿಶ್ರ ವಾಕ್ಯಗಳು'.
ಉದಾ: ೧) ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಸ್ಸು ಬರುವುದೆಂದು ತಿಳಿದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಸಂತಸಪಟ್ಟರು.
೨) ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮೈಮರೆತರು.
ಯೋಜನೆ
- ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ಕನ್ನಡಿಗರ ಭಾವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರಿ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಬರೆಯಿರಿ.
ಪೂರಕ ಓದು
- ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಮಹಾಪುರುಷರ, ವೀರ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ರಾಗಬದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಡಿರಿ.
- ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಓದಿರಿ.
- ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ, ಅಬ್ಬಕ್ಕ, ಓಬವ್ವನಂತಹ ಅನೇಕ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ವೀರ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ.