ಪದ್ಯ (poem) · ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿ
ಪಠ್ಯFull text
ಅಭ್ಯಾಸexercises from the textbook
Model answers — a guide, not the only correct wording. Check with your teacher.
I. ಪದಗಳ ಅರ್ಥ :
| | |
|---|---|
| ಗಗನ - ಆಕಾಶ, ಬಾಂದಳ, ಆಗಸ | ಎಲುಬು - ಮೂಳೆ |
| ನೀರೆ - ಸುಂದರಿ | ಚಿಕ್ಕೆ - ನಕ್ಷತ್ರ; ತಾರೆ. |
| ಬೊಟ್ಟು - ತಿಲಕ | ಮುಂಜಾನೆ -ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸುವ ಸಮಯ. |
| ಮುಗಿಲು - ಮೋಡ | ಸೋಜಿಗ - ವಿಸ್ಮಯ; ಆಶ್ಚರ್ಯದ ವಿಷಯ. |
| ಹಿಟ್ಟು - ನಯವಾದ ಪುಡಿ | ಹಿಂಜು - ಬಿಡಿಸು; ಹಿಗ್ಗಿಸು. |
II. ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು :
ಅ) ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿರಿ.
೧. ಆಗಸದ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು ಬಿತ್ತಿದೆ?
Answerಆಗಸದ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಿದೆ.
೨. ಬಿಳಿ ಮುಗಿಲ ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಂಜಿದವರು ಯಾರು?
Answerಬಿಳಿ ಮುಗಿಲ ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಂಜಿದವರು ಸೂರ್ಯ.
೩. ಕಂದನು ಹುಡುಗನಿಗೆ ಎಂತಹ ಕೋಳಿ ತೋರುವೆನು ಎಂದನು?
Answerಕಂದನು ಹುಡುಗನಿಗೆ ಎಲುಬು ಇಲ್ಲದ ಕೋಳಿ ತೋರುವೆನು ಎಂದನು.
೪. ಹುಡುಗನು ಕಂದನ ಮನೆಗೆ ಏಕೆ ಹೋದನು?
Answerಹುಡುಗನು ಕಂದನ ಮನೆಗೆ ಎಲುಬು ಇಲ್ಲದ ಕೋಳಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋದನು.
೫. ಕಂದನು ಹುಡುಗನಿಗೆ ತೋರಿಸಿದ ಸೋಜಿಗದ ಕೋಳಿ ಯಾವುದು?
Answerಕಂದನು ಹುಡುಗನಿಗೆ ತೋರಿಸಿದ ಸೋಜಿಗದ ಕೋಳಿ ಕೋಳಿ ಮೊಟ್ಟೆ.
೬. ಕವಿ ತಂಗಿಗೆ ಎಂತಹ ಅಂಗಿ ಹೊಲಿಸುವೆನು ಎಂದರು?
Answerಕವಿ ತಂಗಿಗೆ ಚಿಕ್ಕೆಗಳ ಅಂಗಿ ಹೊಲಿಸುವೆನು ಎಂದರು.
೭. ಚುಟುಕಗಳ ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಯಾವ ಕವಿಯನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಆ) ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಎರಡು-ಮೂರು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿರಿ.
೧. ಆಗಸದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕವಿ ಏನೆಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ?
Answerಆಗಸದ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಮುಂಜಾನೆ ಬಿಳಿ ಮುಗಿಲುಗಳು ಹತ್ತಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಈ ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಂಜುವವನು ಸೂರ್ಯನು ಎಂದು ಕವಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೨. ಸೋಜಿಗದ ಕೋಳಿ ಯಾವುದು? ಏಕೆ?
Answerಸೋಜಿಗದ ಕೋಳಿ ಎಂದರೆ ಕೋಳಿ ಮೊಟ್ಟೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಮೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಎಲುಬು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಂದನು ಎಲುಬು ಇಲ್ಲದ ಕೋಳಿ ತೋರಿಸುವೆನೆಂದು ಹೇಳಿ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು.
೩. ಬಾಂದಳವು ಹೇಗೆ ಸಿಂಗಾರಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಕವಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ?
Answerಗಗನ ದೇವಿಯ ಹಣೆಗೆ ಚಂದಿರನು ಬೊಟ್ಟಿನಂತೆ ಇದೆ. ರಂಗೋಲೆಗಾಗಿ ಬೆಳದಿಂಗಳ ಹಿಟ್ಟು ಇದೆ. ಹೀಗೆ ಬಾಂದಳವು ಸಿಂಗಾರಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಕವಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇ) ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪರ್ಯಾಯ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದುದನ್ನು ಆರಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.
೧. ಬಿಳಿ ಮುಗಿಲ ಹತ್ತಿ ಎಂದರೆ ______________
Answerಬಿಳಿ ಮುಗಿಲ ಹತ್ತಿ ಎಂದರೆ ಮೋಡ.
ಅ) ಮೋಡ ಆ) ಆಕಾಶ ಇ) ಚಿಕ್ಕೆ ಈ) ಸೂರ್ಯ
೨. ಎಲುಬು ಇಲ್ಲದ ಕೋಳಿ ಎಂದರೆ ______________
Answerಎಲುಬು ಇಲ್ಲದ ಕೋಳಿ ಎಂದರೆ ಮೊಟ್ಟೆ.
ಅ) ಮೊಟ್ಟೆ ಆ) ಮರಿ ಇ) ಮಾಂಸ ಈ) ಹೊಟ್ಟೆ
೩. ಗಗನ ದೇವಿಯ ಹಣೆಗೆ ಬೊಟ್ಟು ______________
Answerಗಗನ ದೇವಿಯ ಹಣೆಗೆ ಬೊಟ್ಟು ಚಂದಿರ.
ಅ) ಚಿಕ್ಕೆ ಆ) ಚಂದಿರ ಇ) ಹಿಟ್ಟು ಈ) ಬೆಳದಿಂಗಳು
III. ಭಾಷಾಭ್ಯಾಸ :
ಅ) ಇಲ್ಲಿರುವ “ಅ” ಪಟ್ಟಿಯ ಪದಗಳಿಗೆ “ಬ” ಪಟ್ಟಿಯ ಪದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.
| 'ಅ' ಪಟ್ಟಿ | | 'ಬ' ಪಟ್ಟಿ |
|---|---|---|
| ೧) ಬಾಂದಳ | - | ಅ) ಸುಂದರಿ |
Answer೧) ಬಾಂದಳ - ಇ) ಆಕಾಶ
| ೨) ಬೊಟ್ಟು | - | ಆ) ಮೋಡ |
Answer೨) ಬೊಟ್ಟು - ಈ) ತಿಲಕ
| ೩) ಮುಗಿಲು | - | ಇ) ಆಕಾಶ |
Answer೩) ಮುಗಿಲು - ಆ) ಮೋಡ
| ೪) ನೀರೆ | - | ಈ) ತಿಲಕ |
Answer೪) ನೀರೆ - ಅ) ಸುಂದರಿ
| | | ಉ) ನಕ್ಷತ್ರ |
ಆ) ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಉತ್ತರವನ್ನು ಆರಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.
೧. ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ ಶುದ್ಧ ಪದ ಯಾವುದು?
Answerವ್ಯಾಕರಣ ಶುದ್ಧ ಪದ ಆಕಾಶ.
ಅ) ಅಕಾಸ ಆ) ಆಕಶ ಇ) ಆಕಾಶ ಈ) ಅಕಸ
೨. 'ಎಲುಬು' ಪದದ ಅರ್ಥವೇನು?
Answer'ಎಲುಬು' ಪದದ ಅರ್ಥ ಮೂಳೆ.
ಅ) ಮೂಳೆ ಆ) ಮಾಂಸ ಇ) ರಕ್ತ ಈ) ಚರ್ಮ
೩. 'ಸತ್ಯ' ಇದರ ವಿರುದ್ಧಾರ್ಥಕ ಪದ ಯಾವುದು?
Answer'ಸತ್ಯ' ಇದರ ವಿರುದ್ಧಾರ್ಥಕ ಪದ ಅಸತ್ಯ.
ಅ) ಮೋಸ ಆ) ನಿಜ ಇ) ಋತ ಈ) ಅಸತ್ಯ
೪. 'ಕೋಳಿ' ಇದು ಯಾವ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ?
Answer'ಕೋಳಿ' ಇದು ನಪುಂಸಕ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ.
ಅ) ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಆ) ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಇ) ನಪುಂಸಕ ಲಿಂಗ ಈ) ಅನ್ಯಲಿಂಗ
ಇ) ಪದಬಳ್ಳಿ : ಪದ ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇನ್ನಿತರ ಪದಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗಿ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿರಿ.
ಮಾದರಿ : ಗಿಡ - ಮರ, ಬಳ್ಳಿ, ಚಿಗುರು, ಹೂ, ಕಾಯಿ, ಹಣ್ಣು, ಎಲೆ, ಕಾಂಡ, ಬೇರು....
೧. ಆಗಸ -
Answerಆಗಸ - ನಕ್ಷತ್ರ, ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ಮೋಡ, ಮಿಂಚು, ಗಾಳಿ
೨. ಕೋಳಿ -
Answerಕೋಳಿ - ಮೊಟ್ಟೆ, ಮರಿ, ಹುಂಜ, ಕೂಗು, ಗೂಡು
೩. ಹೊಲ -
Answerಹೊಲ - ಬೆಳೆ, ರೈತ, ನೀರು, ಮಣ್ಣು, ಬೀಜ, ಸಸಿ
IV. ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು :
ಅ. ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ಇನ್ನಿತರ ಚುಟುಕುಗಳನ್ನು ಓದಿರಿ.
ಆ. ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಚುಟುಕುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಒಂದು ಆಲ್ಬಂ ಮಾಡಿರಿ.
ಇ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಾಠದಲ್ಲಿರುವ ಚುಟುಕುಗಳನ್ನು ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡಿರಿ.